ENTOMOLOGISCHE RERICHTEN. 209 



dan o. a. mijn exemplaar uit Wapfeningen moeten ijerekend 

 worden; Ganoliuuer (I.e.) geeft van a. subcrcnatus GÉIIIN 

 eene geheel andere definitie, n.l. die van GÉIIIN (Gat al. 

 s y n o n. C a r a b. 1885) zelf (zie ook in ,,G o 1 e o p t e r a 

 N e e r 1 a n d i c a"). 



M. i. zijn de dekschilden van den vorm cxaspcratus zeer 

 veranderlijk van gedaante, dan eens meer die van den 

 typischen violaceiis naderend, dan eens meer tot die van 

 het t\-pische ras purpurasccns (meer het ^ dan het Ç) 

 neigend ; evenals bij purpurasccns iets glanzig, volstrekt 

 niet dat eigenaardige doffe met de raspachtige sculptuur 

 van violaceus L. 



Wat Mr. UVTTENBOOGAART (Entom. Bericht. No. 83, 

 Deel IV, I Mei 191 5) zegt van een ras subcrcnatus GÉHIN, 

 uit Tiel en Garderen (Veluwe), welke vorm (volgens hem) 

 beslist geen variëteit van het XTiS, purpurasccns zou zijn, 

 maar meer met het type {violaceus L.), vanwege den habitus, 

 zou overeenkomen, is mij niet recht duidelijk; m. i. is het 

 exemplaar van Mr. UVTTENBOOGAART, dat ik zag, uit Tiel, 

 een exasperatiis Dfts. a. asperuliis Kr. Ç , geheel overeen- 

 komende met mijn ex. uit Wageningen ; het exemplaar uit 

 Garderen zag ik niet. 



M. i. is subcrcnatus GÉIIIN geen ras, noch var., maar 

 .slechts eene sculptuur-aberratie van cxaspcratus, welke laatste 

 veel meer gemeen heeft met purpurasccns dan met den 

 typischen violaceus L. Ik beschouw derhalve exaspcratus, 

 met al zijne geringe sculptuur-afwijkingen (waaronder ook 

 ongewoon kleine en ongewoon groote, zoowel kortere als 

 langere exemplaren), slechts als eene var. van het hier te 

 lande niet zeldzaam voorkomende ras, of wellicht soort, 

 purpurasccns F. 



Ren meer volledig materiaal en zoo mogelijk het bestu- 

 deeren van den nominaatvorm, met de origineele exemplaren, 

 van subcrenatus GÉHIN, zouden aanleiding kunnen geven 

 tot een meer besliste uitspraak, iets wat toch altijd tot de 

 vrome wenschen schijnt te behooren, aangezien de toon- 

 aangevende auteurs er meestal een eigen opvatting op na 

 houden ; beslissend zijn dus ook onze beschouwingen aller- 

 minst, — het geheele stelsel van soorten, rassen, variëteiten, 



