80 



spreeuwen en koperwieken längs den toren kwam, zoodat zij als 

 het ware bang werden van de zwerraen vogels, die rond en tegen 

 het licht vlogen. ßehalve spreeuwen en lijsters trokken ook kleinere 

 vogels, scholeksters en meeuwen voorbij. Overal waar zij zieh maar 

 konden neerzetten of zieh vastklemmen zochten de spreeuwen een 

 rustplaats. In den nacht van 5 op 6 November 1913, bij zuiden- 

 wind en betrokken nevelig weer, was er een zeer groote trek van 

 leeuweriken, spreeuwen, roodborstjes, lijsters, goudhaautjes, wulpen 

 en meeuwen, die alle schreeuwend rond den toren vlogen. De trek 

 was toen zoo groot volgens opmerking van de lichtwachters, dat 

 als men naar boven keek, het was alsof de lucht vol sterren stond. 

 Dat in dergelijke drukke treknachten dikwerf een groot aantal 

 vogels zieh doodvliegt, is te begrijpen; in den laatstvermelden 

 nacht alleen vonden, behalve een aantal andere vogels, 231 leeuwe- 

 riken door tegen de glazen van het licht te vliegen den dood. 



Na deze enkele bijzonderheden over het trekken in het algemeen 

 zal onwillekeurig de vraag door U gesteld worden : Waarom trekken 

 de vogels eigenlijk? Het voor de hand liggende antwoord op deze 

 vraag zou men meenen te zijn, dat voedselnood onze vogels nood- 

 zaakt weg te trekken. Hoe juist dit antwoord voor enkele vogels 

 lijkt te zijn, voor andere soorten kan, althans in den tegenwoordigen 

 tijd, gebrek aan voedsel niet de voornaamste reden' zijn om na 

 afloop van het broeden naar zuidelijker streken te trekken. Enkele 

 soorten, zooals de gierzwaluw, de wielewaal, de koekoek, de ooievaar 

 verlaten ons reeds op een tijdstip, dat er van voedselgebrek nog 

 absoluut geen sprake kan zijn. Tech moet men aannemen, dat de 

 machtige drang tot wegtrekken een sedert overoude tijden verworven 

 prikkel tot levensbehoud is, een onbewust gevoel van de nadering 

 van een jaargetijde, waarin het voortbestaan van het individu 

 bedreigd wordt door ongunstige weersgesteldheid en daarmede ge- 

 paard gaand voedselgebrek. Volgens Ch. Deichler (der Vogelzug, 

 Journ. f. Orn. 1900, p. 106) is het trekken van onze hedendaagsche 

 vogels een verschijnsel, dat reeds ontstaan moet zijn in een geolo- 

 gisch tijdperk, dat aan het tegenwoordige vooratgaat; in dattijdperk 

 is de noodzakelijkheid tot verlaten van het broedgebied voor een 

 gedeelte van het jaar langzamerhand ontstaan door langzame ver- 

 andering van het khmaat, door het geleidelijk optreden van elkaar 

 jaarlijks afwisselende perioden van koude en van wärmte. Tegen 

 het einde van het tertiäre tijdvak heerste er in Europa een tropisch 

 klimaat en in verband daarmede droegen flora en fauna een tropisch 



