81 



karakter. Uifc mioceene en plioceene lagen van verschillende plaatsen 

 in Europa zijn resten van vogels bekend geworden, die tlians nog 

 slechts in tropische streken leven. Zoo zijn een papegaaisoort en 

 een trogonsoort gevonden in het mioceen van het département 

 Allier in Frankrijk, een slanghalsvogel in het plioceen van Hongarije, 

 een flamingo, een ibis en een pelikaan in het mioceen van Alher, 

 een struisvogelsoort in het phocéen van Zuid-Rusland, alle vogei- 

 soorten, die heden ten dage alleen in warme streken leven. Met 

 begin van het quartaire tijdvak was de temperatuur in Europa 

 belangrijk gedaald; Noord-Europa en een deel van Midden-Europa 

 waren met gletschers en ijs bedekt en het is deze zoogenaamde 

 ijstijd, die een groote verandering gebracht heeft in de flora en 

 fauna van deze streken. De tropische fauna uit het tertiaire tijdvak 

 werd naar het zuiden teruggedrongen en hare plaats werd ingenomen 

 door vormen, die vöör de vergletschering van Noord-Europa, alwaar 

 in den tertiairtijd eveneens een milder klimaat als thans geheerscht 

 heeft, een woonplaats hadden. Deze veranderingen hebben langzamer- 

 hand, in een zeer groote tijdruimte, plaats gevonden. Het verschil 

 tusschen zomer- en wintertemperatuur, eerst bijna onmerkbaar, is 

 langzamerhand grooter geworden; geleidelijk aan is de tertiaire 

 vogelwereld gedwongen geworden in den zachtjes aan kouder wer- 

 denden winter zieh lets zuidelijker te verplaatsen, maar met iedere 

 terugkeerende lente kwam het verlangen naar de oude woonplaatsen 

 weer boven en trokken de meeste vogels weer terug om aldaar te 

 broeden, uitgezonderd enkele soorten, die zieh aan het veranderde 

 klimaat niet aanpassen konden. Door eeuwen en eeuwen been is 

 deze jaarlijksche verplaatsing voor levensbehoud noodzakelijk ge- 

 weest, door etJïivven en eeuwen been is den vogels door atmosphe- 

 rische invloeden de komst van den naderenden winter aangekondigd ; 

 de drang tot wegtrekken tegen het ongunstige jaargetijde is een 

 gewoonte, een instinct geworden, zoo krachtig, dat ook thans nog, 

 wanneer atmospherische veranderingen, waarvoor vogels, zooals 

 bekend is, hoogst gevoelig zijn, de komst van een ander jaargetijde 

 aankondigen, bij hen de onweerstaanbare aandrang tot trekken wordt 

 opgewekt. In den herfst zijn het de eerste noordelijke barometrische 

 maxima, die als het ware de vogels tot wegtrekken aansporen; in 

 de lente doen de zuidelijke maxima hun invloed op het terugkomen 

 gelden. 



Kunnen wij op deze wijze, door middel van den ijstijd, het ont- 

 ötaan van al onze trekvogels verklaren'? Voor het meerendeel van 



