83 



en de Amerikaansche pieper {Anthiis pensilvanicus) over Labrador 

 längs de oostkust van Noord-Araerika trekken. 



Dat de vogels gedurende een zoo groot tijdsverloop hunne oor- 

 spronkelijke trekwegen blijven volgen, is daardoor te verklaren, dat 

 deze aanvankelijk gekozen en langzamerhand in richting door onder- 

 vinding vastgelegde weg, in den beginne, toen de dieren feitelijk 

 nog zoekende waren naar den besten weg tusschen broedgebied en 

 winterkwartier, ook gedurende de reis, die toen minder snel gedaan 

 kon worden dan tegenwoordig, aan de levensvoorwaarden van de 

 vogels moest beantwoorden, m. a. w. aanvankelijk mocht hun op hun 

 heen- en terugreis het voedsel niet ontbreken. Hoe beter de weg 

 bekend werd, hoe vaster omschreven het doel werd van den tocht, 

 hetzij dit het broedgebied of het winterkwartier was, hoe sneller 

 de reis gedaan kon worden, maar tevens werd de geographische 

 gesteldheid van het over te vHegen terrein van steeds minder invloed 

 en lieten de dieren zieh ten slotte uitsluitend leiden door hun ge- 

 woonte-zin, een gewoonte, niet in enkele jaren ontstaan, maar door 

 duizenden en duizenden generaties heen. Dat de tegenwoordige 

 trekvogels den door hen te volgen, jaarlijks denzelfden weg, alleen 

 door aardsche bijzonderheden aangewezen zien, is niet in te denken, 

 w^ant dan zou de trek, die juist in den nacht het sterkst is, in de 

 duisternis niet plaats kunnen hebben, Dat kosmische, ons nog onbe- 

 kende invloeden, den vogels den weg wijzen is mogelijk, vooral 

 daar wij weten, dat trekvogels geheel uit hun richting geslagen 

 kunnen worden, wanneer zi] door wölken moeten heenvliegen of 

 wanneer een dikkel nevel over een trekgebied hangt. Het meest 

 waarschijnlijke is, dat een soort orienteerings- of richtingsgevoel, 

 een eigenschap ongeveer analoog met die, welke wij van de postduif 

 kennen, en dat bij ons onbekend of uiterst zwak ontwikkeld is, 

 gecombineerd met den niet te ontkennen gewoonte-zin en wellicht 

 tevens met kosmische of magnetische invloeden, den trekvogels hun 

 steeds gevolgde wegen doet volgen. 



Reeds bijna een eeuw geleden is men begonnen de aankomst- en 

 vertrekdata van broed vogels, en later ook de data van verschijnen 

 van de doortrekkende vogels, systematisch op te teekenen. De 

 eerste onderzoeker op dit gebied, die een aparte verhandeling hier- 

 omtrent publiceerde is de Zweed Ekström, die in 1828 een lijst gaf 

 van deze data met betrekking tot de vogels van Södermanland. 

 Na hem zijn verschillende vogelkundigen met soortgelijke waarne- 

 mingen voor den dag gekomen, zoodat langzamerhand een uitgebreid 



