J 



-ia 



C* PLINII NATVRALIS 



-^l 



» ^ 



■' _ P L 



t 



1 



Dc qiiatuor elcmentis. 



■1 



.1 



\ 



'! 



jk 7 Bc dedemcntis uideo c!ubitan,quatuor ea efle, Ignium futrimu, inde tot ftellarum 

 iN collucentiurii illos oculos.ProximUfpiritus, quem Graeci noftricp epde uocabulo 

 aera appellantmitale hunCs&T per cunda reru meabile^totoqp confertu. Huius ui fufpen 

 fam,cu quarto aquaru cIemento,Iibrari medio fpatio tellure Jta mutuo coplexu diuerfi^ 

 tatis effici nexu,8^ leuia ponderib.inhiberi,quo minus euolet:cotra<:p orauia ne ruat,fu^ 

 fpendi leuibus,in fublime tendentibus.Sic pari in diuerfa nifu,ui fua quccp confiftere^ir 



requieto rhiidi ipfius coftrifla circuitu : quo femper in fe currete, ima atcj medra fn TOlb 

 efle terra,eandemcj; uniuerfi cardine ftare pendente,Iibrante per que pendeat:ita folam 



imrnobile circa cam uolubiliuniuerfitate,eande€xomnib.ne(fii,eidemi^omniainniti. lo 



i 



De feptem planetis* 



Cap* vt 



Nterliancca^lumc^jeodemfpiritupedent^certisdifcretafpatijs^feptemfidera^qtieab 



inceflu uocamus errantiajCum errent nulla minus illis:eoru medius fol fertur ampli& 

 fima maonitudineacpoteftate:nectemporijmodoterrarum(^,fcd fiderum etiamipforu 

 c^li(]pre<3:onHuncmundieftetotius animumjac planius mentem:huncprincipalena> 

 tura: reaimen,ac nume credere decet opera eius acftimantes.Hic lucem rebus miniftrat, 

 .aufertcp tenebras^hicreliquafideraoccultat^hicuices temporum,annum^fernperrena « 

 fcentem ex ufu natura? temperat: hic ca^li triftitia difcutit, at<^ etiam humaninubila ani;^ 

 mi ferenat:hic fuum lume cxteris quocg fideribus focneratjpr^clarus^cximius^omnia lii 

 tuenSjOmnia etiam exaudiens : ut principi literarum Homero placuifle \n uno eo uideo^ 2 o 



Dedeo» 



Cap* vir 



j 



Vaproptereffi'giedeiformam<:]pqua[rrereimbecillitatishumangreonQuifqtifsefl 



deus(fi modo eft alius)& quacuncp \\\ parte,totus eft fenfus,totus uifus, totiis audi 

 tus,totus animsejtotus animi,totus fui.Innumeros quidem credere, atcg etiam ex uirtu^ 

 tibus uitfjscp hominUjUt pudicitiam,concordiam,mente,fpem,honorem,clementiam,fi 

 dem,aut(utDemocritopIacuit)duos omninOjPocnam & Benefi'cium,itiaior^adfbcori» 

 diam accedit^Fragilis & laboriofa mortalitas m partes ifta digefsitj infirmitatis fiias mcdf - 

 mor,ut portionibtis quifcp coler€t,quo maxime indigeret ♦ Ita^ nomina alia alijs genti^ 

 buSjS:: numina in fjfde innumerabilia reperimus^inferis quoq^ in genera defcriptisjmor 



bis^&:multisetiampeftibus,dumefTeplacatastrepidometucupimus Jdcocpetiapu;* 3*^ 

 blice Febri fanum in palatio dicatum eft , Orbonx ad a^dem larium ara, & Malae fortu* 



nx exquilijs.Quamobre maior ca^Iitu populus etiam;^ hominum intelligi poteft, ciim 

 finguli quo<^ ex femetipfis totidem. deos faciant,Iunohes Geniosc]^ adoptado fibi, Gen 

 tes uero quaedam animalia etia,aliqua & obfccena,pro di]s habent^ac multa didu magis 

 pudenda,per foctidos cibos & alia fimilia iurantes. Matrimonia quidem inter deos cre^ 

 di,tantocp a^uo ex his neminem nafcf,&: alios efle grandacuos femperc^p canos, alios iuue 

 nes atqp pueros,atricolores,aliaeros,claudos,ouo xditos, & alternis dieKuiuentes mo 



rienteic]^,puerilium propc deliramentorii eft.Sed fuper omnem impudetiam, adulterfa 

 inter ipfos fingi,mox iurgia & odia,atcp enam furtorum effe & fcelerum numina, Deus 



€ftmortaliiuuaremortaIem,&haccad£eternam ^loriam uia:hacproceresiereRomanu 40 



hacnuccaE^leftipafTucumhberisfuisuaditmaximusomnisacuirecfiorVefpafianusAu 

 guftus,fefsis rebus fubueniens. Hiceft uetuftifsimus referendibenemeretibus oratiam 



mos,uttalesnuminibusafrcribantur.Quippe&omniumaliorumnominadeorum,&: 

 qua: fiipraretuH fiderum, ex hominij nata funt meritis ♦ louem quidem aut Mgrcurium, 



aliteruealios interfeuocari,& eflecairleftem nomenclatura,quisnoninterpretationena 

 turx fateaturClrridendum ueV(),agere curam rerum humanaru, illud quicquid eft fum 



«^ittvi l^ryt^^ i-^^tt^ tfidi ■it^^t^,.^*^i^\i^:^:.^in- • T 11..' j 11. / I.TT- 





mum. Anne tam trifti atcp multiplici minifterio no poUui credamus dubiteniiisue'^ Vix 

 prope eft iudicarc,utrii maois conducat generi humano , quado alijs nullus eft deorum 

 refpedus,ali]s pudendus.Externis farnulantur facris,ac dioitis dcos oeftant,& monftra 



L-t V 



quoc^colunt;damnat,&excooitatcibos:imperiadirainipfos,nefomnoquidemquie* jc 



^ 4^ 



to 



