V. 



) 



218 



C PLIKII NATVRALrS 



r< 



noftrd orbe proxime lauaattir Syriaciinijmox GalIicum,tertio loco Creticum, c]uod ali 

 qufagrium uocant,alii phu,tbIio oIu(arri,c:luIecubitali, genfculato fn purpura albfcate, 



radfceobIfquauilIo(ac^,&fmitantcauiuinped[es.Baccarisuocaturnardumrufi:icum,de 

 quo dfcemus fnter flores.Sunt aiit ca omnia herbse pra^tcr Indicu. Bx fjs Gallicij,&r cum 



radfceuellitur,ablufturc^ uino^Siccatur in umbra,a}Iigaturfarciculis in charta, non mul 



tum abIndfcodifferens,SyrfacotameIeLiius,PreciiixiiiJnhisprobatiouna,nefintfra 

 gflfa^&arfda potius ^ ficca foIia.Cutn Gallico nardo femper nafcitur herba, qux hfrcu 



lusuocatur^agrauftateodorfsS^fiftiilitudinejquamaximeaduItcratunDiflratjquodli^ 

 ne cauliculo eft5& quod minoribus folr]s,quodcj radicis necjp amara:,necj5 odoratae. 



N 



DeafarOjamomOjaniomide.&cardamomo. Cap* xiir i^ 



Ardjufm habet &afarum,quod &ipfum aliqui fylueftrenardum appellat» Eftau 

 tem ederas folrjs rotundioribus tan tum moIlioribu£(:p, fllore purpureo,radice Gal^t 



Ifcf nardi.Semen acfnofum,faporis calidi ac uinofi» Montibus in umbrofis bis anno flo 

 retOptimum fn Ponto,proxfmu in Phrygia,tertium in Illyrfco^Fodftur ciim folia mfti*: 

 tere f ncfpf t,& f n fole ficcat,celeriter fitum trahens ac fenefcenStlnueta nuper & in Thra* 

 cia herba eft,cuius folia nihilablndico nardodiftant* Amomf uuafnufueft, Indicauite 

 Iabru{ca:utaIfjexfftfmauere/rutfcemyrtuofb,paImfaItftudfne:carpfturc]pcuradicc,mai« 



nfpulatim leniter componitur,protinus fragile.Laudaturquam maximePunicimali fo:^ 

 Itjs fimile,nec rugofis, colore ruffo. Secunda bonitas pallido, Herbaceum peius ,pefsiV 

 mumqp candidum,quod & uetuftate euenitPreciG uua: in libras x^Lx.friato uero amo^j 2a 

 mo XL viii.Nafcitur &C in Armenfas parte,quac uocatur Otene, bc f n Media, &: in Ponis 

 to^AduIteraturfoIfjs Punfcis,&:gum'mihqufdo utcohaereat^conuoluatcpfe fnuuacmQ 

 dum^Eft &C qua: uocatur amomis,minus ucnofa atcp duriorjac minus pdorata: quo api? 

 paret^aut aliud efl^,aut colligi immaturum.Simile his & nomine & frutfce cardamomii, 

 femfne oblonoo ♦ Metitur eodem modo & in Arabia ♦Quatuor eius oenera, Virfdifsf:* 



; 



mum ac pf ngue acutf s angulfs contumax fricanti,quod maxfme laudatur ♦ Proxfmum e 

 ruffb candicans*Tertium breuius atcp nigrius.Peius tamen uanu et facile tritUjodorfscK 

 paruf:qui uerus,cofto ufcfnusefledebet.Hoc&apudMedos nafcitun Precfumoptfmf 

 in Ifbras duodecfm.Cfnnamomo proxima gentilitas erat, nf prius Arabiae diuitfas fndi 

 carf conueniret , caulascp quac cognomen illi felicis ac beatae dedere^ Princfpalfa eroofn 3^ 

 illa thus,& myrrha:ha[!c & cum Troglody tis communis j 



Dethuriferaregione» Cap. xiiii 



THura prajter Arabfa nullfs,ac ne Arabfa? qufdcm unfuerfa?. In medio eius fere funt 

 Atramf tac pagus Saba^orum capf te regnf Sabota,in monte exccIfo,a quo odo man 

 fionibus diftatregio eorum thurifera,Saba appellata 3 quod fignificare Gra^cf myfterfii 

 dfcunt:fpecT:at ortus folis aeftiuf,undicj rupibus fnufa, &C a dextera marfs fcopulis fnac^ 

 cefliiJdfoIum erubrolafteum traditur. Syluarumlonoitudo eftichoenorum uiofntiVa 



tftudodimidiumeius.SchocnuspatetEratofthenisrationCjftadiaxL.hoceft^pallqufn 



que xM.alfquf xxxii.ftadia fingulis fchocnfs dedere* AttoIIuntur colles altf , decurrunt^ 

 & fn plana arbores fJ3onte natac. Terra argillolam cffc conuenit, raris fontibus ac nitro*? 40 

 fis. Attingunt &C Minacf pagus alius, per quos euehitur uno tramfte anoufto . Hf prfmi 



{ 



comercium thuris fecere^maxfmccp exercent:a quibus &: Minseum didum eft.Nec prse 

 terea Arabum alf] thuris arborem uident^ac ne horum quidem omnes.Feruntq? u m m, 

 ' nonampliuseflifamfIiarum,quasfusperfuccefsfonesfd fibf uendfcet.Sacrosuocaricb 

 id^ne^ ullo congreflufccmfnarumfunerum(^,cum fncfdanteasarboresautmetantjpol 

 !ui:atcp ita religione merces augeri . Quidam promifcuum ius fjs populfs efTe tradunt fri 

 fyluf s,ali] per uf ces annorum diuf df .Nec arborf s fpfius que fit facf es conftat.Res in Ara 

 bia gefsimuSj&Romana arma fn magnam partem efus penetrauere:C.etfam Csefar Au 

 gufti filius f nde glorfam petf]t,nec tame ab ullo ( quod equf dem fcfam)Latfno arborum 



earum tradita eft facfes^Graecorum exempla uarfant Alij folio piri,minorc duntaxat,& 50 



. . herbidi 



"» 



* 



I ' 



