\ 



j^6B 



C, P LI N II N AT VR ALIS 



J 



raa1ioribuscp,minimos ac nigros^Propter quod Grcci phtliirophbron f am appe!fet> 



n eadem nucamenta comprefluora maribus (unt,ac mmus refina rofcida, Simihs His eti 



amnum afpedu eft,ne quid prxtereatur,taxus , minus uirens gracihscp & trifl:is,ac di 

 ra, nuUo fucco, ex omnibus folabaccifera ♦ Mas noxio frudu /Letale quippe baccis , in 

 Hifpania praccipue,uencnum inctt. Va(a etiam uiatoria ex ea uinis in Gallia fada,mor^ 

 tifera fuiile compertum eft,Hanc Seftius milaccm a Grarcis uocari dixit:&: efle in Arca 

 dia lam pracfentis ueneni,ut qui obdormiant fub ea,cibumue capiant, moriantur. Sunt 

 qui et taxica hincappcllata dicant uenena, quc nunc toxica dicimus,quibus fagittac tim» 



gantur.Repertum,innoxiamfieri,fiinipfamarboremcIauusa?reusadigatun 



f* 



Quibus modis fiant genera picis,& quomodo fiat cedrium,&: dc fpiila pice quo* ^^ 



modofiat,&:quibusmodisrefinacoquatur* Cap* xi 



Ix liquida in Europa c tacda coquitur,naualibus muniendis, multoscp alios ad ufus^ 

 Lianum eius concifum,furnis undicp igni extra circundato,feruet:primus fudor a^ 

 qua? modo fluit canali:hoc in Syria cedrium upcatur,cui tanta uis eft,ut in iEgypto cor 

 pora hominum defundorum eo perfufa feruentun Scqucns Iiquor,crafsior iam,picem 

 fundit * Hacc rurfiis in cortinas a:reas coniec^ia , aceto fpiffitur : & coagulata brutix co 

 gnomen accepit,doIiis duntaxat uafiscp c^teris utilis;, lentore ab alia pice difFcrens:item 

 colorerutilante,&:quddpinguioreft.EtafdaomniailIafiunt.Epicearefina,feruentii» 



bus co<rta lapidibus,in alueis ualidi roboris:aut (i aluei non fint,ftruis congcrie uelut in 

 carbonis ufu.Hacrc in uinum ^dditur,farinar modo tufa , nigrior colore. Eadem refina fi 20 



cum aqua leuius decoquatur coIeturcp,ruffb colorejentefcit,ac ftillatica uocatun Sepo 



nuntur autem in id fere uitia refinae cortexc:p . Alia temperies ad crapulam . Nancp flos 



crudus refina[r,cum multa aftula tenui breuic^p auulfus, conciditur ad cribri minuta:deiti 



de feruenti aqua,donec coquatur,perfunditur. Huius expreftum pingue,prarcipua refi 



na fit,atcp rara,nec nifi paucis in locis fubalpinx Italiae , conueniens medicis.Refina? al* 

 barconoium in duobus aquxpluuia^coquunt. Alij utiliusputant fine aquacoquerc 

 lento ione tota die,utiq? uafe arris albi.Item terebinthinam in fartagine referucnti , hanc 



cac teris prccferentes.Proxima ex lentifcb. 



DezopiiIa&:fapio,&:quarumarborummateriainpretfo» Cap* xrc 



\ 



■ 



N 



Onomittendum,apudeoidcmzopiflamuocari deraiam nauibus maritimis pii* 30 



cern cum cera, nihil non expericteuita,muho efiicaciorem ad omnia quibus pices 

 refina:q^ profunt,uideIicet adiecflo falis callo. Aperitur picea e parte folari,no plaga, fed 

 uulnereablaticorticiSjCumplurimumbipedali hiatu,utaterra cubitocumminimurri 

 abfit.Nec corpori ipfi parcitur,ut in cscterisjquoniam aftula in frudu eft ♦ Verum hapc 

 terr^ proxima laudatur:ahior amaritudinem affert.Poftea humor omnis c tota confluic 

 dn ulcus.Item in ta^da.Cum id manare dedit^ fimili modo ex alia parte aperitur , ac dcins* 



de alia.Poftea tota arbor fucciditur,&r medulla cius uritur.Sic &r in Syria terebintho dc 



trahunt cortices,ibi quide Sc c ramis acradicibus, cum refina damnejur ex his partibus* 

 In Macedonia laricem mafculam urijt,fccminae radices tantum. Theopompus (cripfit, 

 in Apolloniatarum agro picem fofsile non deteriore Macedonica inucniri.Pix optima 40 

 ubicjp cx apricis aquilonis fitu.Ex opacis horridior , uiruscp pra^ferens ♦ Frigida hyeme 

 deterior,ac minus copiofa &r dccolor. Quidam arbitrantur in montofis copia pracftantf 

 tiorem ac colore,&r dulciorem fierj,odorem quocp gratiorem dum refina fit.decocfta au 



tem minus picis redderejquonia in ferum abeat : tenuioresqpeffeipfasarbores quam in 

 planis:(ed has&illas fercnitatefteriliores.Frucfiumquaedaproximoannoabincifu lar 



giuntur,alia? fecundo,qua:dam tertio.Expleturautem pIagarefina,non corticCj necci> 



catrice,qua? in hac arbore non coit . Inter hairc genera proprium quidam fecere {apium, 



quoniam ex cognatione earii feritur,qualis dida eft in nucIeis.Eiuscp arboris imas par- 



tes ta:das uocant , cum fit illa arbor nil aliud quam picea , feritate paulum mitigaia iatu: 



fapinus autcm maccries caefarum e generc fiat,ficuti doccbim ust 



D 



50 



c 



