2SA 



C. -priNII NATVRALIS 



I 



\ 



eri'cis,Ilcxite&oIeafl:cr,& oIeaatqjcaftanca,carpinus,populus,Hacc8(:crilpa ac^ 

 ris modo,fi ulla^materics idonca eflet ramis fepc deputatis:caftratio illa cftjadimit^ ui« 

 rcs.Dccactero plcrifc^ eorum/ed utfcp robori tanta duritia eft , ut terebrari nifi madefa 

 dum non qucat , &C ne fic quidem adaclus auelli clauus ♦ E diuerfo clauum non tenet ces 



drus.MoUifsima lilia,eadem uidctur & calidifsima:argumcntum afFeruntjquod citifsi* 



mc afcias rctundat.Calida^ & morus,laurus,edcra5&: omncs e quibus igniaria dunu Ex 



ploratorum hocufus incaftris,paftorum^ rcpperit,quonia ad excudedum igncm non 



femper lapidis occafio eft^Tcritur crgo lignu ligno, igncmcp concipit attritu,cxcipien<! 



te materia aridi fomitisjfungi,uel foliorum facillimc coceptum^Sed nihil edera pra^ftan 



tius qux teratur,lauro quas terat.Probatur & uitis fylueftris,alia quam labrufca, & ipfa 



cdera: modo arborem fcandcns, Frigidifsima quarcunqj aquatica , lcntifsima autem,8c 



idco fcutis facicndis aptifsima, quorum plaga contrahit fe protinus , cluditt^ fuum uuU 



nus,&:ob idcontumacius tranfmittit ferrum:in quo funtgenere fici, filix, tilia,betulla, 



fambucus,popuIus utra»^.Leuifsima ex his ficus & faIix,ideoqp utilifsimx^Omnes au^ 



tem ctiam ad ciftas^qugqp flexili crate conftant.Habent & candore rigoremcp, &: in fcul 



pcuris facilkatcm.Eft lentitiaplatano/ed madida Gcut alno*Siccior eade ulmo,fraxino, 



moro,cerafo,fed ponderofior.Rigorem fortifsime fcruat ulmus , ob id cardinibus afla^ 



tnentisqp portarum utiIifsima,quoniam minimc torquetur: permutanda tantum fic , ut 

 cacume ab infcriore fit cardine,radix fuperionPalmac eft molIis,&: fuberis: fpiife &: ma 



10 



i. 



\ 



\ 



!us,pirus<%,nccnon acenfcd fragiles,&: quxcucp crifpa. In om nibus fylueftria &: mafcu ^® 

 la differcntias cuiufc;^ generis augcnt^Et infoecunda firmfora fertilibus,nifi quo in gcnc 

 re mares ferunt,ficut cuprcfTus &: cornus . Cariem uetuftatem^ no fentiunt cupreflus. 

 cedrus,ebcnus,lotos,buxu,taxus,iuniperus5 oleafter,&: olea , Btexreliquis tardifsimc 

 Iarix3robur,fuber,caftanea,iugIans» Rimam fifluramqp non capit fponte cedrus,cuprcf 



^ w:WT f *"^5<^^C3.Buxummaximeajternamputant,cbenu&:cuprcfIum,ccdrumcp,cIarodeom* 



V. Z^yy^^^' ^'l^' nibusmaterrisiudiciointcmnlnFnhf-fi^vniana* nrnnr^riimmfa AfTa *>vtrM*-nt<>nita4 





^3A.un,./0 



materijs iudicio in tem plo Ephcfiae Diana: , utpote cum tota Afia cxtruente qua^ 



i 



\ 



-1 



peradum fiuConuenit tecflum eius efle e cedrinis trabibus*Deipfo R* 

 mulachro deac ambigitur. Caeteri ex ebeno effe tradunt^Mutianus ter conful,ex hisqui 

 proxime uifb eo fcripfere,uitigineum &: nunquam mutatum , feptiesrcftituto templo, 

 H^nc materiam elegifle eandem^Canetiam nomen artificis nuncupans: quod equidcm ^^, 

 miror^cum antiquiorem Minerua quocp no modo Libero patre uetuftatem ci tribuat^ 

 Adijcit multis foraminibus nardo rigari, ut medicatus humor alat , teneat<^ iunduras, 

 quas &: ipfas cfTe modico admodum miror. Valuas cfTe e cupreiro,&: iam quadringen;» 

 tis propeannis durare materiam omnem noux fimilem . Id quocp notandum,uaIuas in 

 glutinis compage quadriennfo fuifle.Cupreflrus in eas ele(3:a,quonia prcter c^tera uno 

 in genere matcriac nitor maxime ualeat xternus . Nonnc fimulacrum Veiouis in arce c 

 cuprciTo durat,a condita urbe quingcntefimo quinquagefimoprimo anno dicatuCMe-» 

 morabile &: Vticac templum ApoIIinis , ubi Numidicarum ccdrorum trabes durat,ita 

 Ut pofitar fuere prima urbis cius origine,annis mille ccntum ocSogintaocflo. Et in Hifpa 

 nia Sagunti aiunt templu Dianac a Zacyntho aduccfte cum conditoribus,annis ducen^ 4^ 

 f is antc excidium Troiac,ut autor eft Bochus,infraqp oppidum ipfum id haberi. Cui pe 

 pcrcit rcligione inducflus Annibahiunfperi trabibus etiam nunc duratibus.Super om^ 

 i?ia mcmoratur aedes in Aulide eiufdcm deap,feculis aliquot ante Troianum bellum ex# 

 a:dificata:quonam generc matcria; fcictia obliterata Jn plenii dici potcft,u tic^ quse oda 

 rc pra:ccllant,ea gtcrnitatc prgftarc. A pr^dicfiis morus proxime laudatur,qu^ uetuftatc 

 ctiam nigrefcit.Et quacda tamc in alijs diuturniora funt ufibus quam alia* Vlmus in per 

 flatu firma,robur defoflum . 8c in aquis quercus obruta ♦ Eade fupra tcrram rimofa facit 



opera torquendo fefc Xarix in humore prajcipua , & alnus nigra. Robur marina aqua 

 corrumpf tur.Non improbatur &: fagus in aqua &: iuglans, hx quidem in his qux defo 



diuntur,uelprincipalcsjtem iuniperus:eade &: fubdialibus aptifsima , Fagus &: cerrus ^o 



' V cclcritcr 



