H i S f ORI AE t I B* XVII 



zsi' 



-w _ 



Dc flatLira C2c!i ad arbores,& quam partem cxli fpcdarc debea 



t 



Cap 



ir 



gis etiam i 



uilonc maxime gaudent,den(iores ab afflatu eius lajtiorcscp, Sc riiaterisc firmib 



. ris^Qiia in re plericp failuntur,cum irt uineis pedameta no fint a ucto eo opponen 



da,& id tantua reptehtrfbne feruandu* (^uinimo tepeftiuafirigoraplurimuarboru fir^ 



mitati conferutj& fic optimc germinattalioqui fiblandiantur auftrijdefatifceteSjac ma- 



flore.Nam fi cum deHoruere,protinus fequatur imbres, in totu poma depc 

 adeO ut amygdalac 8c piri, etia fi omnino nubilu fuit , aufi:rinusueflatus,amittant 

 foetus^Circa uergilias quide pluercjinimicifsimii uiti & oIea?:quonia tunc coitus efi: ea^ 

 tum» hoc eft illud quatriduii oleis decretoriu, hic articulus auftrintis nubilifJDurci quo3 



diximus^Fruges quoq^ peius maturefcut auftrinis diebus,fed celerfusJIIa {iint noxia fri 

 gora,qu3e feptentrionibus aut prepofteris fiunt horis^Hyeme quide aquilonia efl^,om 

 nibus fitis utilifsim5, Imbres ucro tunc expetendi euidens caufa eftjquoniaarbores iod 



8c foliorij quocp amifsione Ianguidas,naturale eft auide efurire,Cib 



i 



tefn earuni imbenQuare tepida efl!e hyemCjUt abfumpto partu arboru,fequat protinuk 

 conceptuSjid eft germinatio, ac deinde alia floreftendi cxindinitio , iniitilifsimu exp 

 nrentis creditun Quinimo fi pf ures ita continuetur anni, etiam ipf^ moriuntiit arb 



do nemini dubia poena eft in famelaborantiu,Ergo qui dixithyemesferenas bpta 



f 



pro arboribus uota fecit* Nec per (blftitia imbres uitibus cbnducunt ♦ Hyb 

 no quidem puluere I^tiores fieri iileflres^Iuxuriantis.ingenij ft^tilitate diftii eft. Ah'oqiii 



10 uota arborum frugumcp comunia funt,niues diutinas ledcre, CaLi{a,non Colu qiiia anfs* 

 mam terrac^euanelccntem exhalationc , includunt &C comprimunt;, retrocg agunt in uf:^ 

 ires frugum atc^ radicesmerum quod &C liquore (enfim pracbent^puruni prxterca leuifi» 

 fimumc^,quando nix aquarum cscleftium fpuma cft.Ergo hurhbr ex his hon uniucrfus 

 incturgitans diluenscp,fed quomodo fititur diftillas,uelut ex uberc alit omnia qu3C nori 

 iriiindat.Telius quoq^ illo modo fcrrrientefcit, & fucci plcna acladefccntibus fatis nori 

 €fFceta,cunl tempus aperit,tcpidis arridct horisJta maxime frumetapingucfcunt^prxii 

 tcrqUam ubi calidus femper acf cft,ut in ^gypto. Coritinuatio cnim & ipfa confuetu^* 

 do,idem quod modus aliubi cfficit: plurirnucp prodeft ubiciinc^ nbn eflfe quod nbccat» 

 In maibre parte orbis,cum pra:cbces cxcurrere germinationcs, euocat^ ihdiilgetia celi, 



jb fccutisfriganbusexuruntur»Qaadecau(aferbtinxhyemcsnoxi^fyIueftribusquocp, 



qux maais etiarrt dolent urgente umbra fu3,nec adiuuante medicina,qu6nia ueftire tc:* 



ftramcnto in fylucftribus non cft»Ergo tepcftiu^ aquc hybernis primum 



imbribus,deinde pcrminationcm anteccdentibus.Tcrtiii teiiipus cft cum cducant p 



fi 



ctiam in codegcnere,ficiitffi 



ma^nec protinus/ed iam ualido foctu^Qiic fruclus fubs diutius continent, longioiresc^ 

 defiderant cibos,his & fcrotihx aqua; utilcs^ut uiti,olcac,punicis. Ha; iam pluuiar gene 

 ris cuiufcp arboribus diucrfb modo defiderantur,alijs afio tepore maturantibus .Qv 

 propter rjfdem imbribus quardam Ixdi uideas,alia iuuari , 



pirisralib die hybcrna querut pluuias,alio uero prgcocia, ut pariter quidc ohtnia dcfidc 



rent.Hybernum tempus cft antc germiriationcm, quar aquiloncm auftro iitiliore facit. 



4c Ratio eade meditcrranea maritimis pracfertCfunt cnim pleruncp frigidiora)&: montud^ 



fa planis,& nodurnos imbres diurnis.Magis fruuntur acjuis fata, non ftatini aufcrente 

 eas foIe^Con nexa Sc fitus uincaru arbuftor um^ ratio cft, quas in oras dcbcat fpcdarc, 

 Virgilius ad occafus fcri damnauit. Afiqui fic malucrc,quam in cxortii. A pkiribus mc* 

 ridiem prbbari aduerto.ncc arbitor perpctuu quicqua in hoc praccipi poflTc. Ad foli na^ 

 turam,ad Ibci inaenium,ad cxli cuiufcp morcs dirigeda folcrtia eft. hi Afi-ica mendicm 



* 



50 



_ rpecT:arc,&fiuitiinutile,colonofalubrccft,quoniaipfameridianxfubiacctpIa 



ga!:quapropterquiibiinoccafumautfeptcntrioncscofcret,optimcmifccbitfolwcclo, 



cum Virgilius occafus improbct.Ncc de feptetrionc rclinqui dubitatio uidetur. Atqui 

 in Cifalpinaltalia magna cxpartc uincis itapofi.tis,compcrtumcftnulIaseiIckrtiho. 



fcs^Multumrationisobtineritucnti JiiNarbonenfi prouincia atcp Liguria^^partc 



Hctrunar^ 



/ 



/ 



