J 



-rt 



30 



V 



HISTORIAE LIB, X 



t: 



^ 



niiTURiAE LIB, XVIII ^ 2, 



Nec ab uUo prarter hommem ueneno pugnatur alieno . Fateamur crao cfilpam ne ii 

 quidemquaenalcunturcontcntuetcnimcompluraeorumgenerah ^* f > f 



QyidCnon&hominesquidemutuenenailafcuturCAtraceurerpen^ ....uau.i.tai 



tabesc^ ammi contrcdata adurit culpantium omnia , ac dirarum alitum modo tenebri 

 quoa fuis dC ipfarum nodium quieti inuidentium gemitu (qua? fola uox eorum eft)u£ 

 inaulpicatarum animantium uice obufj quocp uetetagercautprodefTe uite. Nec ullum 

 ahud abominatifJ3iritus prasmiumnouerc^quam odifleomnia. Verum^& 



umanamanufiunt 

 entium linpua uibrat 



s 



ho 



ccaa» 



dem natura: maieftas, tanto plures bonos gcnuit ac frugi , quan to fertilior in ijs qu^ 

 uant aluntcp: quorum acftimatione & gaudio nos quoqj, reliais arftuationi fux iftis ho 



10 minum turbis,pcrgemus excolere uita:eo^ conftantius,quo opersc nobis maior quam 



^-mjc gratia expetitunQuippe fermo circa rura eft,agreftes'cj ufus , fed quibus uita ho^ 



noscp apud prifcos maximus fu 



\ 



\ 



Quae corona prima Roma? 



Cap* 1 1 



ARuorum facerdotes Romulus in primis inftituit,fec]p duodecimum fratrem appcl 

 lauit intcr ilIos,ab Acca Laurentia n utricc fua,fpicea corona,qua; uitta alba colliga 

 retur,in facerdotio ei pro religiofifsimo infigni data, qua; prima apud Romanos fuit co 

 rona : honosqp is non nift uita finitur, 8c exules etiam captos^ comitatur . Bina tunc iu^ 

 gera po.Rom.fatis erant,nulli% maiorem modum attribuit: quo feruos paulo anteprin 

 cipis Neronis,cotemptis huius fpatij uiridarijs,pifcinas iuuat haberc maiores:gratumcM 

 20 fi non aliquem & culinas.Numainftituit dcos fruge coIere,&: mola falfa fupplicare, atc« 



(ut autor eft Hemina)far torrere,quonia toftum cibo falubrius eiTct.Id uno modo con^ 

 fecutum,ftatuendo no eflTe purum ad rem diuinam nifi toftum , Is et fornacalia inftituir. 



iT 



maxime 



r 



farris torrendi ferias,et aeque religiofas terminis agrorum.Hos enim d 



nouerant.Seiamcp a ferendo,Segeftam a fegetibus appellabat, quarum fimulacra in C 

 co uidemus.Tertiam ex ijs nominare fub tciflo religio cft. Ac ne deguftabat quidem no^ 

 uas fruges aut uina,antequam facerdotes primitias libaflcnt. 



De iugere,&: aftu, & legibus circa pecora, & quoties , & quibus temporibus 

 fuitfummauilitasannonapj&quiagriculturailluftres. Cap. m 



IVgerum uocabatur, quod uno iugo boum in die exarari pofl^et * Adus, in quo boues 

 agerent,cum aratur,uno impetu iufto.Hic erat cxx.pedu,duplfcatus<^ in longitudiV 

 nem iugerum faciebat.Dona amplifsima imperatoru ac fortium ciuiuin , quantum quis 

 unodieplurimum circumarauiflet.Item quartarij farris,authemin3e,confcretepopuIo. 

 Cognomina etia prima inde, Pilumni, qui pilum piftrinis inuenerat : Pifon is a pifcndo* 

 lam Fabiorum^LentuIorum^Ciccronum^utquifc]^ aliquod optime oenus fereret.Iunio 

 rum familiaj Bubulcum nominaueri5t,quibubus optime iitebatur.Quin Sc in facrisni^ 

 hil religiofius confarrationis uinculo erat:nouaccp nuptac farreum prarferebant, Agrum 

 male colere,cenforium probrum iudicabat At^Cut refert Cato) qucm uirii bonum co* 

 ^ lonii dixifl[ent,amplifsime laudafl^e exiftimabat* Hinc & locupletes dicebat,loci,tioc eft, 



^S" pIcnos.Pecunia ipfa a pecore appellabat . Etiam nunc in tabulis cenforfj s pafcua di^s 

 40 cuntur omnia,cxquibHspopuIusreditushabet,quiadiu hoc foluuedioal fuerat.MuI 



ctatio quo<^ non nifi ouium boumcp impendio dicebatunnon oinittcnda priicarumlc;» 

 gum beneuoIcntia.Cautu quippe eft,ne bouem priufqua ouem nominaret qui indiceret 

 muIftam.Ludosboum caufa celebrantes,bubetios uocabJt. Seruius rex, ouiuboum^ 

 cfEgieprimus aes fignauit. Fruge quide aratro quaefita furtim nodu pauiiTe, ac fccuiflle, 

 puberi xii.tabulis capitale erat, fufpcnfumc]p Cereri necari iubebantgrauius cp in homf 

 cidio conuid5 :Impube pra^toris arbitratu uerberari , noxamue duplionemue decerni 

 lam diftinftio honos^ ciuitatis ipfius no aliundc crat.Rufticae tribus laudatifsimac eo: 

 rum qui rura haberet:urbanae ucro , in quas transferri ignominia! cfIet,defidiaE probro 

 Itai^quatuorfblascratapartibus urbis, in queis habitabat, fuburrana, pal 



SO exquiiinatNundinis urbcm rcuifitabant , 8c ic}eo comitia nundinis haberi no liceb 



e 



