J'4 



i 



c rtiij^tt «Af vraivs 



dc tjs Cato praecepit.Nobis fatis fit dixifle, quam proximum domino ("of <ji efle deber^, 



&r tamen fibimetipfi non uideri.CoH rura ergaftulis pefsirhum cfl:, & quicquid agitLFr i- 



deCpfrantibus.Temerarium uideatur unam uoccm antiquorum poTuifle,& fortafsis iii 



<redibi!e penitusexifl:imetur,Nihilmfnus expedire quam agrum optime colercLvTa^" 



rius RufFus infima natalium humilitate^confulatum mihtari indufl:ria,antiqusc ahas par 

 Cmoniae,circitermilies H — s* hberahtatediuiAugufli congeil:umufcpaddetra<ftatio;f 

 ^ nemhacredis cxhaufit^agros in Piccno coemendo^colendo^ in gloriam, Intcrnitionem 

 croo famemcjp cenfemus Clmd hercule iudico modum rerurrt omnium utihfsimum. Beif 

 ne colerc neceflarium eft^oplinie damnofum,pra:terquam fobole fiiajCoIoncuepafcen:* 

 dis^Alioquidominoaliquas meffes conigerenon expedit^ficomputcturimpendfum o^ lo 



perae.Nec temere oliuam^Nec quafdam tcrras diligenter colere, ficut in Sicilia tradunt, 

 Itaqp dedpiaduenas» Quonam igitur modo utihfsime colcntur agriCEx oraculo fcilicet, 

 malis bonis ; Sed defendi a^quum efl: abauoS , qui pra^ceptis fuis profpexere uitae . Nec 

 cum dicerent malis , intelligere uolucre uilifsimOs . Surnmum prouidentiae illorum fuit, 

 ut quam minimum efTet impendrjPrascipiebant enim ifta^qui triumphah denas argcnj* 

 ti libras in fupelledile crimini dabant,qui mortuo uillico rehnquere ui<ftorias,& reuerti 

 in fiia rura pofl:ulabant,quorum pr*cdia colenda fufcipiebat rcfpublica,exercitusqp du*^ 

 cebant fenatu illis uillicante ♦ Inde illa reliqua oracula , Nequam agricolam cfTe quifquis 

 cmeret, quod prarftare fundus ei poflet , Malum patremfamihas quilquis interdiu face=? 

 ret,quod nocl:u pofIet,nifiintempeftate ca^li.Peiorem qui profeftis diebus ageret quod 20 

 ferfatis deberet.Pefsimum qui fereno diefub tedo potius opcraretur,quam in agro^Ne 



queo mihi temperarcjquo minus unum exemplum antiquitatis aiferam,ex quo intelligi 

 pofsft,apud populum ctiam dc culturis agendi morem fuiffe , quahter defendi fbliti fint 

 ilIiuiri.C.FuriusCrefinuseferuituteIiberatus,cumin paruoadmodum agellolargfo^ 

 res multo fru^tus perciperct,quam ex amplifsimis uicinitas , in inuidfa magna erat, ceu 

 fruges alfenas pelliceret ueneficfjs . Qiiamobrem a Sp.Albino curuh die dida, metuens 



» 



■"" j:> £ — — f ^*i— i •* 



damnatfonem,cum fnfuirraofumtHbusoporteretire,inftrumentumrufticumomnefn 



forum attuht,& adduxit filiam ualidam,atque(ut ait Pifo ) benc curatam ac ueftftam,fer 

 ramentaegregfefacfla, graues Ifgoncs,uomeres ponderofos,bouesfaturos» Pofteadf^ 

 xft : X^cneRcid. mea, Qufrf tcs,hxc funt,ncc pofTum uobfs oftendere,aut in forum addu^ 20^ 

 cere lucubrationes meas uigiliasqp & fudores . Omnium fententfjs abfblutusjtai^ eft 

 profe(5lo,opera non impenfa cultura conftat.Et ideo maiorcs fertflifsfmum in agro oCUj* 

 ium domf nf efle df xerunt.Reliqua prascepta reddentur fuis locis, qu^ proprfa generum 

 Cngulorum eruntjnterim communia qua?fuccurrunt,non omittemus.Etin primis Ca 







tonis humanifsimum SC utilifsimum,ld aeendumjUt dilioant uicini. Caufas redditille. 



^ _, j^ 



quas exiftimamus nulli efle dubias.Inter prima idem cauet,ne familiae mala: fint.Nihil fc 

 ro faciendum in agricultura omnes cenfent: iterumcp fuo quscque tempore facienda.Et 

 tertio praLrcepto,pra:termiffa fruftra reuocari.De terra iocofa execratio Catonis abunde 

 indfcata eft.Quanqnam prardfcere non ccffat f s. Qufcquid per afellum fieri potcft^uilifi' 

 fime conftat.Filix biennfo moritur,fi frondem agere non patiaris . Id efticacifsfme con;? 4® 

 tingit, germinantis ramis baculo decufsis . Succus enim ex ipfa defluens , necat radiccs» 

 Aiunt 8c circa folftitium auulfas non renafci,nec harundine fedlas, aut exaratas uomeri 

 harundine impofita.Similiter & harundinem exarari filicc uomen* impofitapr^cipiunt» 

 luncofus ager uerti pala debet,at in faxofo bidentibus . Fruteda fgni optime tolluntun 

 Humfdiorem agrum fofsis concidi at<^ ficcari, utilifsimum eft : foflas autem cretofis lo# 

 cis apertas relinquijin folutiore terras fepibus firmari ne procidant,autfupinisIatcribu$ 

 procumbere:quafdam occa[?cari,& in alias dirigi maiores patentiores^ : G fit occafiojfi^ 

 hce uel glarea fterni.Ora autem earum binis utrincp lapidibus ftatuminari,& afio fuper 

 integi*Syluac extifpandsc rationem Dempcritus prodidit,Iupini florein fucco cicutsc u^ 



no die macerat6,(parfisc^ radicibust 



De frugum 



5© 



