I 



C. PLINII HATVltALIS 



dem feminrDefifiorccnim (atu mafculc(cerf,itcm in tcrra difficili, Scmcn prd^ftantfui;^ 



^^ 







quo fubtiHus,Spccies ueroomnium trcs«Aut criim inlatitudinefundi^autin rotund 

 tem g!oban\Tcrtiam {pcciem fyluefl"rem appcllauerc,in longitudine radicc p 

 tcraphani fimilitudine,& folio angulofo fcabroqp^fucco acri:qui circa mcflem exceptus 

 oculos purget,mcdcatur^ caliginiadmixto lafle muIicrum.Frigorc dulciora fieri exifti 

 mantur Sc grandiora:tcporc in folia cxcunt.Palma in Nurfino agro nafccntibus. Taxa* 

 tio in libras (cftertii finguli,& in penuria bini.Proxima in Algido natis^Napi ucro Ami 

 ternini,quorum cadem fere natura,gaudenta?que firigidis^Seruntur&antcCalen.Ma 

 ttas in iugero fextari] quatuonDiligentiores quinto [iilconapum feciiubent, rapa quar 

 to,utrumcp ftercorato.Rapala^tiora fieri,fi cum palea femincnt, Screrc nudum uolunt, lo 

 prccantem fibi&uicinisferercfe.Satusutriq^generiiuftus^interduorum numinudies 



feftos,Neptuniat<^ Vulcani.Fcrunt<^ fubtiliobferuatione,quotaIuna proccedetehyc* 

 mc nix prima cecidcric,fi totidcm luminum dieintra pracdidum temporis fpatium feran 



r 



Cap. xiiit 



mire prouenirc^Seruntur & uere in calidis atc]p humidis 



Delup 

 Vpino cft ufus proxlmus,cum fit 8c homini 8C quadrupedu gcncriungulas hab 



ticomunis.Remediumcius,ncmetcntcsfugiatcxiIicndo,utabimbretoIIatur.Nec 

 ullius quac ferunt natura,affenfu terrae mirabiltor eft^Primum omniu cum (blc quotidic 

 circumagitur,horascpagricoIis ctiam nubilo demonftrat^Tcr pra:terea floret. Terram 

 amaf,terracjp operiri non uuIt.Et unum hoc feric non arato.Quacrit maximc (abulola SC 

 ficca atc^ etiam harenofa^Coli uticp non uult.Tellurem aded amat, ut quamuis frurecflo 



(b(bloconicftuminterfoliaucprcscp,adterramtameradiceperueniat.Pinguc(cerehoc 

 fitu arua uineascp diximus.kacp aded non eget fimo , ut optimi uicem reprscfentet . Ni^ 



hilcp aliud nullo impendio cdnftat,ut quod ne ferendi quide gratia opus fit afferrePro^ 

 tinus feritur ex aruo:ac ne (pargiquidem poftulat decidens fponte. Primumcp omnium 



feritur,nouifsimii tollitunutrumq^ feptembri fere men(c,quia fi no antccefsit hycmCjfi-i 

 goribus obnoxium eftjmpunc prxterca iacet,uel derelicSum etiam^fi non protinus (e^ 



cutiobruantirnbres,ab omnibusanimalibusamaritudinc (uatutu«PIerun<^ tamen leuf 



fulcg integut.Ex dcnfiore terra rubricain maximc amat» Ad hanc alendam poft tertium 



florenti uerri debet,in fabuIopoft(ecundum.Creto(a tantum Iimo(a^odit, &in rjs non ^q 



proucnit. Maceratu calida aqua hominiquocp in cibo eft ♦ Nam boue unu modij finguli 



(atianrjualidumcp pra^ftat: quando ctia impofitum pueroru uentribus,pro remcdio eft. "* 



Condi in fumo maxime conucnit,quoniam in humido ucrmiculi umbilicum cius in ftc^ 







rilitatem caftrant*Si dcpaftum fit in fronde,inarariprotinus folum opus eft 



Deuicia& 



Cap. X 

 T uicia pinguefcunt arua,nec ipia agricolis opero(a:uno fulco fata : no (arritur,noi 



aliud cp dcpccatur. Sationis eius tria tempora : Circa occafum ardu 



ri,utdecembrimenfepafcat,tuncoptinic(eritin(eme.iEquenam<^fertdepafta»S 



da (atio menfe lanuario eft:nouifsima Martio^tum ad frondem utilifsima.Siccitatem ex 



r 



omnibus qua: feruntur maxime amat,non afpcrnatur etiam umbroia. Ex femine cius^G ^^ 

 leda matura cft,palea cxteris prcfertun Vitibus pracripit fuccii,Ianguefcunt(^ Ci in arb 



fto feratur.Ncc erui operofa cura eft.Hoc amplius ^ uicia runcatur,& ipfum medicami 

 nis uim obtines.Quippe per eruum diuum Auguftum curatu,epiftoIis ipfius memoria 

 extat.Sufficiunt fingulis boum iugis modi) quini (ati.Martio men(c fatum,noxium efli 

 bubus afunt,item autumno grauedinofiimannoxium autem fieri primo ucrc (atum 



De foErno Grarco,& farraginc,& dc ocymo,& mcdica,& cytifo* Cap» x v 



T fiIicia,hoc eft foenu Gra?cum,(carificationc fcritur,n6 altiorc quatuor dioitorum 

 fuIco:quanto<:p pcius tra<Satur,tantoprouenitmeIius.Rarum didujciTc ahquid cui 

 prpfit negligetia.Id autcm quod fccalc atc^ farrago appellatur , occari tantum defidcrat, 



Sccale Taurini fub alpibus afiam uocant,d€tcrrimu, & tantum ad arcedam famem utile: 50 



fcccunda 



