c 



HISTORIAE LIB. XVill 



325 



* 



pcllata,quia ita lcguntur Jn pingui autemjquac cibi fuht maf(5ris,Ut olus^triticunijfiligd, 

 linum.Sic ergo tenuc folum hordeo dabitur,minus crtim alimeti f adix pofcitdcuior ter^ 

 ra denfiorcp tritico Jn locohumili farjadoreurrijpotius quam triticum feretur: tempera;* 

 to & triticum 8c hordeum^Colles robuftius/ed rtiirilis, reddunt triticum i Far &C filigo 

 & cretofum & uhVinofum folum Ibrtiuhtuf . 



Deprodigi^sfrugUj&arandi difciplina,8<:iiorner3gerieribu^* Cap. xviil 



TfrugibusoftentumfemeI(quodcquideminuenerim)accidit,P.i5lib,Cn.Corn^ 

 lio c o s s. quo anno fuperatus eft AnnibalJn arbofibus enim tum nata produritut 



frumenta^Et quoniam de frugum terrac^ generibus aburide diximus,nunc de arandi ra 



10 tione dicemus,ante omniai^-gyptifacilitatecomemorata, Nilus ibi coloni uicefuno^s, 



cuagari incipit,ut diximus,a folftitio aut noua Iuna:ac primo lentejdeindc uchcmentfus 

 quam diu in leofie fbl eft, Mox pigrefcit in ufrginem tranigreiTo , atc^ in libra refidet, Si 



duodecim cubita no exccfsit,fames certa eft.Nec minus fi xvf^exuperauit. Tantb eniiri 

 tardius decedit,quato abundantius creuit,&fementcm arcet^VuIgo credebaturab eius 

 deceflu lerere (blitos , mox fues impellere ueftfgfjs femina deprimentes in madido folo; 

 &C credo antiquitus faftitatum.Nunc quoq^ non multo grauiore opera,fed tamen inara 

 ri certum eft abiecflaprius iemina in limo digrefsiamnis,hoc eft, Nouembri mcnfeinci^ 

 piente:poftea pauci runcant^quod botanifmon uocant ♦ Reliqua pars non nifi cum falce 

 arua uifit paulo ante Calend* Aprilis^Peragitur autem mefsis Maio, ftfpula nunqua cu^ 

 20 bitali.Quippe fabulum fubeft,granumi:^ limo tantum continctur. Exceljcntius l^hcbai 



dis regioni frumetum,quoniam paluftris i^gyptus^Simihs ratio,fed fclicitas maior Ba^ 



byloniacScIcucia^jEuphrateatcpTigrireftagnantibus^quoniamrigadimodusibfma:* 

 nu temperatunSyria quoquc tenui fulco arat,cum multifariam in Italiaocfioniboucs ad 

 fingulos uomeres anhclent * hi omni quidem parte culturae , fed in hac quidcm maxime 



uaIetoracuIumiIIud:QuidquaccpregiopatiatunVomerumpIuragenera,CuIteruoca 

 turjprajdenfanijprius quam profcindaturjtcrram fecas,futuriscp fulcis ueftigia pra^fcriK 



bens incifuris,quas refupinus in arando mordeat uomer. Alterum gcnus eft uuIgare,ro 



ftrati uecftis.Tertiu in folo facili, nec toto porredu dcntali, fcd exigua cufpide in roftro» 



Latior hxc quartogeneri, fed exacutior in mucronem faftigiata , eodem^ gladio fcin^ 



30 dens foIum,&r acie laterum radices herbarum fccans: fd no pridem fnuetum in Rhxtfa* 



Galliac duas addiderunt tali rotuIas,quod genus uocantpIanarati.Cufpfs el^gfem palac 



habet.Serunt fta non nifi culta terra,& ferenoua. Latitudo uomerfs cefpftes ucrfat 4 Sci* 



men protfnus fnfjcfunt,cratescp dentatas fuper trahunt,Nec farrfenda funt hoc modo fa 



ta,{ed porcellis binis ternisc;^ fic arant ♦ Vno boum fugo cenferi anno facilis foli quadra^ 



gcna iugcra,difficilis tricena,iuftum eft» 



Detemporibusarandi,&iun<ftioncboum» Cap. xix 



N arando magnopere feruandum eft Catoriis oraculum. Quid eft primiJC' Agrum bc 

 necoIere^QuidfecundumCBcncararcQuidtcrtiumCStercorare.SuIcouarioncarcs^ 



Tcmpeftiue ares, Tepidioribus locis a bruma profcindi arua oportet, frigidioribus ab 

 40 acquinodio uerno.Etmaturius ficcaregioncquam humida.Maturius denfa terraquam 



foluta,pingui quam macra. Vbi ficcae §C graues acftates,terra cretofa au t gracilis, utilius 

 intcr folftitium 8C autumni a;quino(flium aratun Vbi leues a2ftus,frequetes,imbres,pirt 

 gue herbofumi^ foIum,ibi mehus caloribus» Altum &: graue fblum ctiam hycme mouc 

 ti placei:tenue ualde & aridum,paulo ante fationis tempus.Sunt Sc hic fuac legesXuto^ 

 fem terram ne tangito* Vi omni arato:prius quam ares profcindito^Hoc utilitate habet, 

 quodinuerfocefpiteherbarum radices necantur ♦ Quidam micp ab a^quinodfouerno 

 profcindi uoIunt,Quod uere femcl aratum eft,a temporis argumen to ueruadum uoca^ 

 tur.Hoc in nouali atq^ requieto neccftarium eft.Nouale eft,quod alternfs annfs feritun 

 Araturos boues ^ ardifsime lungi oportet, ut capitibus fublatis arent:fic minime colla 

 50 contuiidunt»Siintcrarbores uitcs^ aretur,fifGellis capiftrari, ne gcrminum tenera prac 



Tlin. 



cerpant 



