/ 



HISTORIAE I^rB* X 



3^7 



prscgrandi fubditur oka,huic ficus,fico punica,illi uitis,fub uite feritui* frumetumjmo x 

 legumen,deinde oIus,omnia codcm anno,omniacp aliena umbra alunt. Quaterna ciibi 

 ta eius foli in quadratumjnec ut ? porrcdis metiant digitis,fed in pugnu contradlis,qua^ 

 ternis denarijs ucnundanlSuper omnia efl:, biferam uitem bis anno uindemiare, Et nifi 

 multiplici partu exinaniat ubertas,pereut luxuria finguli l^rudus , Nunc uero toto annd 

 mctituraliquid , Gonftatcg fertilitaci no occurrerehomines» Aquarum quoc^ diffi 



tnaona riguis eftjn Narbonefi prouincia nobilis fons Orgenomine eft: in eo herbae na 

 fcuntur in tantu cxpedita? bubus,ut merfis capitibus totis eas quasrant, Scd illas in aqua 

 nafcentes certum eft non niCi imbribus ali^Ergo fuam quifcp terram aquamtp nouerit^ 



10 



De qualitate terr3e,S<: ft 



ap^ XX 



\ 



20 



Ifueritillaterra,quam appellauimus teneram,poteritfublatohordeomilium f< 

 condito raphanus:his fublatis hordeum uel triticum, ficut in Campania : {dtiscp tali^ 

 tcrra aratur cum feritun Alius ordo,ut ubi adoreii fuerit , cefTet i . ii* menfibus hybernis, 

 &uernam fabam recipiat,aut ante hyemalem ne cefTet^Necnon minus pinguis alternari 

 potcftitajfifrumetofublatolegumentertioferacur^Gracilior&inannumtertiijccflet. 

 Frumcntum quidam feri uetant,nifi in ea quae proximo anno quieuerit* Maximam hu^ 

 iuslocipartem ftercorationis obtinetratio,dequa & priori diximus uolumine.hqctait 

 tum unum in confeflb eft,nifi ftercorato feri non oportere,quan^ Sc hicleges funtpro 

 priae,MiIium,panicum,rapa,napus,nifi in ftercorato no ferat.Non ftercorato frumen^* 

 tum potius ^ hordeum ferito Jtem in noualibus,tametfiin illis fabam fcri uolunt,eande 

 ubicuncg ^ rccentifsime ftercorato folo, Autumno aliquid faturus, Septembri me^ife fi 

 muminaretpoftimbrem.Vticpfiuernocritfaturus,pcrhyememfimumdifponat.Iu^ 



ftum eft uehes xviiuiugcro tribui:difpergere autem prius ^ arefcat,aut iacflato funinc* 

 Si hscc omilTa fit ftef coratio,feques eft prius q^ ferat,ante puluere» Quod ut hanc quocp 

 curartl detcrmiricmus,iuftum eft fingulas uches fimi dcnario ire,in fingulas pecudes mi 

 nores,in maiores denas:nifi contingat hoCj malc fubftr auiflc pccori colonum appareat; 

 Sunt qui optirhe ftef cordri putent/ub dio rctibus inclufa pccoru manfione. Ager (i nort 

 ftercoratur,algct:(i riimium ftercoratus €ft,aduritur:{atiuscp eft id fgpe, quam fupra mo 

 dum facercQuo calidius fblUm eft,eo niinus addi rtercoris,ratio e 



JP De bonitate feminu5& difciplina fcminandi,& quantu ex quoquo acncf c 



frumentiiniugerofefendum,&temporibusferendi. Cap* xxiiii 



SEmenoptimum anniculunijbimum deterius,trimum pcfsimii,ultraftcrile:&in und 

 omnium definita genercratio cft.Quod in ima area fubfedit^ad femen referuandum 

 cft Jd cnim optimum^quoniam grauifsimum : necp alio modo utilius difcernitun Quae 

 fpica per interualla femina habebit, abrjcictur^Optimum granum quod rubet,& denti 

 bus fratftum eundem habet colorem:detcrius, cui plus intus albi eft.Ccrtum tcrras alias 

 plus fcminis reciperc,alias minus ♦ ReIigiofum(:p inde primum colonis augUrium, cuni 

 auidius accipiat^efurirc creditur,& comeflJ femen.Sationcm locis humidis celerius fie^ 

 ri ratio eft,ne fcmcn imbre putrefcat.Siccis ferius,ut pluuiae fequantunne diu iaces atcj 

 40 non concipiens,cuanefcat Jtem'9 feftinata fatione denfum fpargi femcn,quia tarde con# 



cipiat^Serotina rarum, quia denfitate nimia nccetur » Artis quocp cuiufdam eft, acqiiali^ 

 ter fparoerc* Manus uticp congrucrc debet cum gradu , fempercp cum dextro pede* ¥ii 

 qiiocg quorundam occulta rationc,quod fors genialis atque foccunda eft. Non transfc^ 

 rcndum eft ex frioidis locis femen in calida,nccp ex prsccocibus in fcrotina : idcp in con^ 

 trarium prjcccpere quidam falfa diligentia. Serere in iugero temperati foli iuftum eft tri 

 tici aut filioinis modios quinc]p,farris aut fcminis(quod frumenti genus ita appellamus) 

 c!cccm,hordei fex.Fabsc quintam partem amplius quam tritici,uicia2 xn.ciccris & cicer 

 ctilx&pifi uUupini xjentis i ii.fr dhanccumfimoaridofcriuolunt,erui vi.filiciac vu 

 fafeolorum iiii.pabuli xx. milii, panici fcxtarios quatuon Pmgui folo plus, gracili mi^ 



50 nus.Eft&alia diftinaio.lndenfo,autcretofo,autuliginofofolo, triticiautfiliginis m 



>'^ 



Fhtu 



% Aio3 



j 



