- . . * 



■ » 



35^ 



•• t 



C» PLINII N AT VR ALIS 



SuntquiSf alliuni &ulpicum inter CompitaliaacSaturnaliaferiaptifsimeputent Al^ 

 lium & femine prouenit , fed tard^* Primo enim anno porri crafsitudine caput efficiturj 

 (equenti diuiditur,terti6 con(ummatur:pulchrius<:p tale exiftimant quidam Jn feme exi 

 renon debet,fedintorquericaulis iationis gratia,uti caputualidius fiatQuod fidiutius 



allium cepamc^ inueterari libeat,aqua ialfa tepida capita intingenda iunt ♦ Ita diuturnio* 



r 



ra nent,meliorai:^ ufui,fed in iatu fterilia» Ali) contenti funtprimo fuper prunas fufpert;^ 

 diire,abundecpitaproficiarbitranturnegerminent, Quod facerealliumcepamf^extrat 

 tcrram quo^ certum cft,&: cauliculo acflo euanefccre. Aliqui 8C allium palea optime (er 

 uari putant» Allium eft Sc in aruis fponte nafcens , alum hoc uocant : quod aduerfus im<! 

 probitatcm alitum depafcentiii iemina co6lum,ne renafci pofsitjabfjcitunftatimi]^ qua^ i® 

 deuorauere aues,ftupcntes manu capiuntur,& (i paulum comorauere fbpitx.Eft & fyl- 

 ueftre,quodurlinumuocant,odoremolli,capiteprxtenui,foli]sgrandibus, ^^ 



Quoto die quas(^ herbae nafcuntunfeminum natura:quomodo quaecj feran*! 



' : turj&quorumfingulagenerafint^&quorumplura. Cap» vii 



tN horto fatorum celerrime nafcuntur ocimum^blitum^napusjeruca^tertio enim die c^ 



V 



- I 



^ 



rumpunt^anethumquarto^laducaquinto^raphanusfextOjCucumis&cucurbit^fepti 

 mo,prior cucumis,nal1:urtiii ac finapi quinto^beta a:ftate fexto,hyeme dccimo, atriplex 



o<S:auo,cepe xix.aut xx.oethyu x.aut xihContumacius coriandrij» Cunila quidem & 

 origanupoft xxx.diem^Omnium aiitdifficillimc apium : quadragefimo enim dic currf 

 ceIerrimc,quinquagcfimo maiore ex partc cmergit* Ahquid & feminiia^tas cofert,quoi 20 



hiamrecentioramaturiusg!gnunt:inporro,gethyo,cucumere,cucurbita.Exu€tercaiit* 

 celerius proueniunt apium3beta,cardamri,cuniIa,ori§anu,coriandrum. Mirum inbetac 



emine:non enim totum eodem anno gignit,fed aliquid fequcntCjaliquid tertio* ItacK ex 



copia feminis,modice nafcit.Quacdam anno tantu fuo pariunt,qu^da facpius,ficut apiii, 

 porrum,gcthyii.Hacc enim femelfatapluribus annisrcftibilifertilitateproucniut^Scmi 



naplurimisrotunda,aliquibusobIohga,paucisfoIiacea&Iata,utatriplici.Quibufdam 



angufta & canaliculata,ut cumino.Differunt & colorc,nigro candido^:ite duritie* Sur 



culaceainfolliculofuntraphano,finapi,rapo«Nudumfcmeapi],coriandri,ancthi,fo£:ni 

 cuIijCumini.Cprtici obducfla bliti,beta[!, atriplicis, ocimi, At laducis in lanuginc* Nihil 



ocimo fcecundius, cum malcdicflis ac probris ferendii praccipiunt , ut laetius proucniat: S^ 



fato pauitur terra^Et cuminii qui ferunt precantur ne exeat* Qu3e in cortice funt,difficilli 



meinarefcunt,maxime^ ocimii&gith.ficcanturomnia,acfuntfoecunda. Vtiqjmelio^ 

 ra nafcunt aceruatim fato femine,^ fparfo Jta certeporrii & allium ferunt in lacinijs coU 

 ligatum. Apium etia paxillo cauerna facfla^ac fimo ingefto . Nafcuntur aiit omnia aut fc?* 

 mine,aut auulfione.Quacdam femine & furculo,utruta,origanij,ocimii: pr^cidiitenim 

 & hoc cum peruenit ad palmij altitudinis^Quardam 8c radice & fcmine, ut cepa,allium 



1 lU' Qr n ^, . J'^ «r :n .._i.' .. ^ tzr _ \ \ i. r -» 





bulbi , 8c G quorum radscem anniferoru relinquunt . Eorum uerd quac a radice nafcunt,' 

 radix diuturna & fruticofa eft,utbulbi,gethyi,fcilIc.Fruticant alia Sc non capitc,utapiu 



&rbeta.Caulerecifbferequidemomniaregerminant, exceptisquacnonfcabrucaulcm ■- j 

 habent:&inufum uer<)ocimij,raphanus,Iad:uca.Hanc etiamfiiauioreputantaregcrmi 40 

 natione. Raphanus uticp iucundior detradis folfjs anteq^ decaulefcat. Hoc&in rapis* 



Nam &eadedireptis folijs cooperta terra crefcunt 5 durantcp in asftate . Singula oenera 

 funt ocimo,lapatho3blito,nafturtio,erucae,atriplici,coriandro3anetho. Hacc enim ubic^ 



cadem funt,necp aliud alio melius ufqua* Rutam furtiua tantum proucnire fertilius pu:» 



tant,ficutapesfurtiuaspefsime.Nafcuntctianonfata,mentaftrij,nepeta,intubum,puIe 

 - ium/Contra plura genera funt eorum quac diximus dicemus<5,& in primis apio* 



Natura,& penera,& hiftoriac ad condimenta in horto fata^ 



rumrerum xxxvi» 



* f 



W I b • 



Cap, VIII 



Dcnimquodfpotcinhumidisnafcit^heliofeliniiuocatur^unofoIiOjncchirftitii^Rur^ 



fus in ficcis hippofclinii,pIunbus folijs,fimiIc hcliofclino^Tcrtiii cft oreofclinii, cicu^ 50 



t 



/ 



tx 



i 



