^54 



:e. 



PLiNii ^AtVkAtiS 



c 



8c toto iecatunVtilifsiitle tarncn ab arquinoaio aututtini^Trahsfcirt cum qliincp folioru 

 cft.Cymas a prima fedione pra^ftat proximo ucr^* Hic eft quida ipforil caulium dclica:* < 

 tior tenerioriqp cauliculus, Apicrj luxuria,&: per eum Drufo Caefari faftiditus , no fine ca: 

 ftigatione Tiberrj patris.Poft cymam ex eadem brafsica cotingunt at^ftiui autumnalesi]^ 

 cauIiculi,mox hyberni,iterurri^ cymar>nulIo a^que genere multifero, donec fua fertilita 

 te cohfumat.Tertia circa folftitii5,ex qua Ci humidior locus eft aeftate,fi ficcior autumno 

 plantat.Humor fimuscp Ci defuercjmaior (aporis gratia ediHi abundauere , lasrtior fertili;*' 

 tas.Fimu afininu maxime couenit.Eft hdcc quoc]p res inter opera ganeaejquapropter no 

 pigebit-uerbofius perfequi.Praecipuus fic caulis fapore ac magnitudine^primu omniu (i 

 in repaftinato lerasjdein d terra fugietes cauliculos feces,a terra^ proceritate luxuriofa ro 

 attollentes ie,exaggerado aliam accumules,ita ne plus ^ cacume emineat.Tritianii hoc 

 genus uocatjbis coputabiHimpedio tacdiocp.Cacteragencracoplurafunt.Cumanufe& 

 Bli foliojcapite patulii. Aricinu altitudine no excelfius,foIio numerofius ^ tenuius.Hoc 

 utilifsimij exiftimat,quia fub omnibus pene folfjs fruticat cauliculis pecuIiaribus.Pom^ 

 peianum procerius,caule ab radice tenui,intra folia craftefcit.Rariora hec anguftiora^^ 



led teneritas in dote,fi frigora no tolerat:quibus eiiam aluatur Brutianijpraegrandes fo 

 lfjs,caule tenues,fapore acuti.Sabellico ufcp in admiratione crifpa funt folia,quor5 craC» 

 Ctudo caule ipfum extenuatjfed dulcifsimi perhibent ex omnibus. Nuper fiibiere lacu* 

 turres excouallex^ricinajubiquondafuitlacus turriscp quseremanettcapite pregradesj 

 folio innumeri.AIij in orbe porred:i, alrj in latitudine torofi . Nec plus ullis capitis poft 



ia 



tritianij^cui pcdale aliquado confpicit^Ss^ cyma nullis ferior.Cuicuncp aijt generi puring 

 plurimum fuauitacis conferut:&nifiobIiquouuInere defendatmedulIa,pIurimumnois 

 cent.Semini deftinati non (ecantunEft etiam fua gratia nunquam plantac habitum excel 

 kntibuSjhalmyridia uocat,quonia nifi in maritimis no proueniunt , nauigatione quoc^ 

 ionginqua uiridibus adferuatis. Statim defecfti ita ne humum attingant jin cados olei ck 

 proxime ficcatos,obturatoscp condunturomni fpirituexcIufo.SuntquipIantaintrans 

 ferendoalga fubditapediculonitrouetriiOjquod tribus digitis capiatur^celerioremad 

 maturitatem fieri putent.Sunt qui femert trifolfj nitrumi^ fimul tritum afpergant folijs* 

 Nitrumin coqu^ndb etianl uiriditatem cuftodit:aut Apiciana coduraoleoacfaleprius 

 quam coquantur maceratis. Eft inter herbas genus infcrendi, praccifis gcrminibus cau^ 

 Iis,&: in medulla (emine ex alrjs addito.Hoc Sc in cucumere fylueftri.Necno olus quocp 

 {^'lueftre eft trium foliorii, diui lulij carminibus prascipue iocisc^ militaribus cclebratiifi 

 Alternis quippe uerfibus exprobrauere lapfana fe uixifle apud Dyrrhacium,pra:miorii 

 parfimoniam cauillantes.Eft autem id cyma fylueftris.Omnium horcefiorum lautifsima 

 cura afparagis.De origine eorum in fylueftribus curis abunde didum, ct quomodo eos 



iuberet Cato in harundinetis feri.Eft Sc aliud genus inculcius afparaao,micius corruda 



3"^ 



:» 



40 



pafsim eciam moncibus nafcens refercis fuperioris Germania! campis, non infaceto Ti* 

 berij Csefaris dicflo^herbam ibi quandam nafci fimilfimam afparago. Nam quod in Nei« 

 fide Campania: infula fponte nafcitur,longe optimum exiftimatur. Hortenfium fcritur 

 fpongiis.Eftcnim plurimarradicis^altifsimecpgerminat.Virctthyrfb primum emican* 

 te:qui caulem educesjtempore ipfb faftigatus in toros ftriatuf. Poteft 8C ftrmine feri. Ni 



hildiligentiuscomprehenditCatOanouifsimijcpIibrieft^utappareatrepentinaacnouirf 

 tiam uiro curam fuifle.Locum fubigi iubet humidum & craflum.Semipedali undicp in* 



teruallo feri,ne calcetur.Practerea ad lineam grana bina aut terna paxillo dimittiy uideli* 

 cet femine tum tantum ferebantJd fieri fecundum aequino6liu uetnum.Stercore fatiarii 

 crebr6purgari,caueri ne cum herbis euellat afparagus . Primo anno ftrameto ab hyeme 

 protegi. Verc aperiri,farriri,runcari.Tertio incendi uerno. Qiio maturius incenfus cft^ 



hocmeIiusprouenit.ltacgharundinetismaximecouenit,quxfeftinatinccdi.Sarririiu* 

 betidenoante^afparagus natusfueritjneinfarriedoradjces uexcnt.Ex eo uelli alpara 



gum ab radiccNam fi defringat,ftirpcfcere,&:int€rmorit Velli donecin feme cat. Idaut 50 



tiimtc> 



