■ - . 



.... * - - 



HISTORIAE LIB* XIX 



I -- 



3^7 



^M 



Dcmorbishortoru,&rcmediaciVtaformi*cas,erucas,5cculiccs» Cap* x 

 Orbos hortenfia quo<p fcntiunt,ficut rchqua terrse lata , Namcp & ocimum {cnc* 



da dcgcncrat in ferpyllum , & fifymbrium in calamintharri. Et ex fcmine brafsicsc 



rapa fiunt,atcp inuiccm.Ef nccaturcuminS abimo dorfo,nifirepuraetur^Eft 



tcm unicaulc, radicebulbo fimili non nifi in folo gracili nafcens . Alias priuatim cuminf 



M 



tnorbus {cabics* Et ocimum fiib canis ortu pallefcit « Omnia uero acceflu mulicris mcni* 

 ftf ualis fl^uefcunt.Bcftiolarii quoc^ gcncra innafcuntur.Napis cuIices,raphano crucse^ 

 & uermiculi : item laducis & olcrt : utrifcp hoc amplius limaces & cochlea?* Porro ucro 

 priuatim animalia quac facillime ftercore inicdo capiunt,condcntia in id fe.Fcrro quoc» 

 ^o hon expedire tangi rutam3Cunilam,mcntam,ocimu,autor eft Sabinus Tyro in libro C 



purfcon , qucm Moccenati dicauit, Idem contraformicas no minimum hortorii cxitfum 

 finon fintrigui,remcdiummonftrauit,Iimummarinum aut cinerem obturandiscarum 

 foraminibus,Sed cflEicacifsimc heliotropio herba necantunQuidam &raquam dilutola 

 tcrc crudo inimicam cis putant,Naporum medicina eftjfiliquas una ferijficut olcrum ci* 

 ccn Arcet cnim crucas»Quo ii omiflo iam nat^ fint,remediii cft abfynthi] fuccus decocfli 

 infperfus,&r fedi quam' aizou uocat:genus hoc herba: diximus» Scmeolerij ^\ fucco cius 

 madefacSum feraturjOlera nulli animalium obnoxia futura tradunt Jn totum uero ncc c* 

 rucaSjfi palo imponantur in hortis ofla capitis ex equino generc fccminx duntaxat. Ad 

 ucrfus erucas &C cancrum fluuiatilcm in medio horto fufpenfum auxilfarinarrant , Sunt 

 20 qui fariguineis uirgfs tangunt ea,quae nolunt his obnoxia eflcJnfeftat Sc culiccs hortos 



riguos praecipue,fi fint arbufculae aliquac^Hi galbano accenfb fugantun 



Qua^magisfintfortiauelminus,&quibusfaIfapaquacprofint. Cap. xi 



NAm quod ad permutationem feminij attinet, quibufda cx ijs firmitas maior eft, 

 coriadro,betac,porro3nafturtio,finapi,erucg^cunile,& fereacribus. Infirmiora a 

 {unt atriplici,ocimo,cucurbita:,cucumi:&^ acftiua omnia hybernismagis durat, minime 



thyum.Sed ex his quefunt fortifsima,nulIum ultra quadrimatu utile eft,duntaxat 



ferendo*Cunilis &I ultra tempeftiua funt.PecuIiaris mcdicina raphanOjbetXjrutgc, cun^ 



lse,in falfis aquis,qua^ &C alioqui plurimij fuauitati & fertilitati conferunt . Ca:tcris ixxU 



cium aquarum rigua profunt. Vtilifsima: cx ijs qua: frigidifsimae, & quac potu fuauifsi^ 



3® mse.Minus utiles e fta2;no,& quas eliccs inducunt,quoniam herbaru femina inuchunt* 



Prajcipue tamen imbres alunt.Nam & beftiolae innafce 



H 



Ratio rigandorum hortorum,&qua2 translata meliora fiant,& d 



fuccis hortenfiorum & faporib 



c 



Cap. xtl 



Is horse rioadi matutina atcp uefpera,ne inferuefcat aqua fble»Ocimo tantu & mc* 

 diana:etiafatumceleiTimeerumpereputant,interinitiaferucnti aquaafpcrfum» 



Omnia autem translata meliora grandiora^ fiunt,maxime porri napi^ Jn translationc 

 &medicinaeft,definuntcpfentirciniurias,utgethyum,porrum,raphani,apium,la(fiu)S! 



C2c,rap^, cucumis . Omnia autem fylueftria fere funt & folijs minora & cautibus, fucco 



ficut cunila,origanij,ruta.Solum uero ex omnibus lapathu fylueftre melius: ho 

 4^ in fatiuis rumex uocatur,nafcitur^ fortifsimu:traditur ccrte femel fatum durare;,nec uin 



ci unquam a terra , maxime iuxta aqua . Vfus eius cum ptifana tantum in cibis leuiorcm 

 oratiorem^ faporcm prarftat.Sylucftre ad multa medicamina utile eft. Adeo^ nihil o* 

 mifitcura,utcarminequoc5coprchenfumreperia,infabiscaprinifimi ^^ 



fi porri,crucac, Iaducx,apii,intubi,nafturti) femina inclufa ferant>mire proucnirc.Quae 

 funt & fylucftria, cadem in fatiuis ficciora intelliguntur & acriora. Namq? & fuccorum 



faporumcp dicenda difTercntia eft,uel maiorin his ^ pomis. Sunt aut acres cuniIe,onga 

 ni,nafturtii,finapis.Amari,abfynthii,ccntaurei.Aquatilcscucumeres,cucurbkx,Iad:u* 



cc. Acuti tantum cunila;. Acuti & odorati,api],ancthi,foeniculi.Salfus tantu e faporibus 

 non nafcitur^aliquado cxtra inMii pulucris modo,& cuniculis tantti aquae: ut intelliga 



5 o tur uana,ccu plcruncB,uit^ pcrfuafio.Panas: Piperisf fapore reddit,& magis ctia fil/qua^ 



*" ^ ■ ftrum 





i 



