/ 



^ "HfSTORrAE LIB. XXX 



lau Jatum intcr ftatuarios/ecifTe marmorea.Nec Sauron atcp Batraclium obl 



^io 



qui tccere templa Odauiac porticibus inclufa,natioe ipfi Lacones.Quidam & 

 'pibus pracpotentes fuiffe eos putant,ac fua impenfa conftruxifTe^infcripdonem fpera» 

 tes.Qua negata,hoc tamen alio loco &: mpdo ufurpafTe.Sunt certe etiamnum in colum 

 narum fpiris infcalpta nominum eorum argumento,rana at^ lacerta. In louis a;de exti 

 tiiTe piduram cultus^ reliquos omnes foemineis argumentis conftat.Etenim fada lu 

 nonis xde ciim inferrentur figrfa , permutaiTe geruli traduntur , & id religione cuftodi 

 tum,uelut ipfis dijs fedem ita partitis.Ergo & ixi lunonis scde cultus eft,qui louis cffe d 

 buit.Sunt &: in paruis marmoreis famam confecuti , Myrmecides, cuius quadrioam 

 agitatore coopcruit alis mufca , & Callicrates cuius formicarum pedes atque aliamem 

 bra peruidere non eft» 



Quando primilm marmoru m aedificijs ufus,&: quis primus Roma: cruftaucrit 



&: quibus actatibus quae^ marmora in ufum uenerint,&: quis primus 



^ 



pa 



\ 



marmorafecuerit,&:ratiofecandi:deh 



Cap, VI 



A» 



H^c fint dicfta de marmorum fcaIptoribus,fummacp claritate artificurn , quo in tr 

 (ftatufubitmentemnonfuifletum autoritatem maculofb marmori:fecereeTh^, 

 fio,CycIaduminfuIarum,acque &: eLesbio:IiuidiushocpauI6* Verficolores quidem 

 niaculas,&: in totum marmorum apparatum Menander etiam diligentifsimus luxuria: 



interpres primus &:raro attigit.CoIumnis demu utebantur in templis,nec lautitig cau** 

 fa(nondum enim iftaintelligebantur)fed quia firmiores aliter ftatui no poterant.Sic eft 



inchoatum Athenis templum louis Olymprj, cx quo Sylla capitolinis ^dibus aduexe^i 

 :coIumnas,Fuittamen interlapidem atquemarmor difFerentiaiam&^apudHome^ 

 ru, dicit enim Paridis os marmoreo faxo percufTum , fed hacftenus regias quocp domos 

 cum laudatifsime prgter a:s, aurum,elear5, argentum, ebore tantu a^ornans. Primum 

 (ut arbitror)uerficolores iftas maculas Chiorum lapidicine oftenderunt,cum extrueret 

 muros,facetoinidM.Ciceronis faIe:omnibus enim oftentabant utmagnificum: MuU 

 to,inquit,magis mirarer,fi Tiburtino lapide fecifletis.Et Hercules no fuiflTet pidlurgho 

 nos ullus,no modo tantus,in aliqua marmorum autoritate. Secandi marmor \n cruftas 

 nefcio an Cariac fueritinuentum. Antiquifsima^quod equidem inueniam, Halicarnafsi 



30 MaufolidomusProconnefio marmore excultaeft,Iateriti]sparietibus,Isobi]toIym^ 



pfadis c anno ruurbis Romae anno ccciuPrimu Romse parietcs crufta marmoris ope^ 

 r uifle totius domus fu^ m CaElio monte Cornelius Nepos tradidit Mamurra Formfjs 

 natum,equitem Romanum,prgfe(ftum fabrorum C. C^faris in Gallia.Necg indignatio 

 fit tali autore inueta re.Hic naqp eft Mamurra CatuIIi Veronefis carminibus profcifli 

 que ut res eft, domus ipfius clarius ^ CatuIIus dixit habere, quicquid habuiffet comata 

 Gallia.Nancp adiecit idem Nepos,eum primu totis acdibus nulla nifi e marmore colum 

 nam habuifl[e,oes folidas e Caryftio aut Lunefi. Denicp M. Lcpidus Catuli m cofulatu 

 <:ollega,primus omniii limina ex Numidico marmore in domo pofuit magna reprehen 

 fione.Is fuit conful anno urbis dclxvi.Hoc primuinuecliNumidici marmoris ueftioi^ 



40 um inueniojnon \n columnis tantu cruftis ue,ut Mamurra Cary ftiu pofuit,fed in mafli 



ac uilifsimoliminu ufuPoft hiic Lepidii ferme quadriennio L* LucuUus coful fuitjqui 

 nomen(ut apparct ex re)LucuIleo marmori dedit,admodum deledatus illo , primusq^ 

 Roma inuexitjatrum aIioqui,cum caetera maculis aut coloribiis comendentur.Nafcitur 

 autem in Nili infiila , {blum'<^ pene horu marmoru ab amatore nomen accepit.Inter hos 

 primu(ut arbitror)marmoreos parieteshabuit fcena M.Scauri,no facile dixerim fcdos 

 an (blidis glebis pofitos,Gcuti eft hodie louis tonatis acdes in Capitolio.Nondum enim 

 fccSi marmoris ueftigia inuenerat ItaIia»Sed quifquis primum inuenit fecare luxuriamcp 

 diuidere,importuni ingenij fuit^Harcna hoc fit,&: ferro uidetur fieri,ferra in pr^tenui \\ 

 nea premete harenas,uerfandoc]p tracSu ip(b fecatc. iEthiopica h^c maxime probat Na 



50 id quoc^acce{sit,utadiEthiopas ufcjpctcrctur quod faccrctmarmora,imd ueroetiam 



j 



i 



i_ 



Pli« 



Gg 3 inlnd 



y 



' 



\ 



