6^S 



C. PLINII KATVRALIS 



ftus autor cft ScT cbur fofsile candjdo & nigro colore inucnirip&: ofTa ^ tcm nafcM^ 

 ricp lapides oiTcosi^almati circa Mundam in Hifpania , ubi Ca^far did^ 

 iiiclt,reperiutur,idcp quoties fregeris.Sunt 8c nigri, quoruautoritas ucnit in marmora 



ficut Ta^narius. Varro nioros ex Africa firmiores effetradit,^ in Italia. E diuerfo albos 

 tornis duriores,quam Parios.Idem Lunenfem fiiicem ferrafecan>tTufculanum difsi- 

 lire ioni.Sabinum fufcum addito oleo etia lucere Item molas uerfatiles Volfinijs inuen^ 

 tas aliquas & fpontcmotas iauenimus in prodigrjs ♦ Nufquam hicutilior quam in Italia 



ignitur,lapis(^nonfaxum eft.In quibufdamueroprouincijsomninononinuenitur* 

 unt quidam in eo genere molliores,qui 8c cote leuigantur,ut procul intuentibus opni 

 tac uideri pofsint.Nec^ eft alius firmior,quado 8c lapidis natura, utlignurn,fimiliter im lO 

 bres (blescp aut hyemes non patiiur,in ali]s atcjp aliis generibus.Suntqui & lunam noii 

 tolerent,^ qui uetuftate rubiginemtrahant,colorem ue candidum oleo mutent. 

 i Decuraliouelpyrite^&rmedidniseiuSj&roftracitejdeamiantolapide&medicitf 



niseius,&r melititelapideSc: uiribus eius,degagatelapide&medicinis 



*•■-■"' — , - , Cj £) 1 \ "-- 



cius,defpongi]s,dephrygioIapide&naturaeius. Cap^ xisC 



MOtarem quidam pyriten uocant quoniam fit plurimus ignis illiifed eft alius ctiam# 

 num pyrites fimilitudine cris.In Cypro eum reperiri uolijt,&r in metallis que funt 

 circa Acarnania , unum argeteo colore, alterum aureo.Coquijtur uarie. Ab alrjs iterum 



tertioCpin melle,donec confumatur liquor. Ab alijs pruna prius,dein melle,& pofteala 

 «aatur ut es. Vfusqp eorum in medicina excalfacere,ficcare,difcutere, humorc extenua^^o 



i:e,& duritias nimias mollire* Vtuntur 8c crudis tufiscp ad ftrumas atcp furunculos, Py 





ritarum etiamnum aliqui genus unum faciunt,plurimum habens ignis, quos uiuos ap=* 

 pellamus,& ponderofifsimi funt . Hi exploratoribus caftrorum maxime necefTarrj , qui 

 clauo uel alcero lapide pcrcufsi,fcintillas edut : quc exceptc fulphuratis aut fungis aridis 

 uelfolrjs,di(floceleriusignemprzcbet,Oftracitgfimilitudinem teftehabct.Vluseorum 

 pro pumice ad leuigandam cutem.Poti fanguinem fiftunt, 8c illiti cum melle ulcera do* 

 !oresc^mammarumQnaat.Amiantusaluminifimilis,nihilignideperdit*Hicueneficijs 



refiftit omnibusjpriuatim magoriim.Gacoden ex arpumento appellat, quoniam amplc 





^us eft terram,oculorum medicamentis utilifsimumritem mammarum ac teftium uitrjs» 

 Melititcs lapis fuccum remittit dulcem mellitum^ tufus ♦ Et cera? mixtus eruptionibus 30 

 pituitacmaculiscp corporis medetur,&: faucium cxulcerationi.Epiny<Sidas tollit,&: uul 

 uarum dolores impofitus uelleri.Gagates lapis nomen habet loci et amnis Gagis Lyci^» 

 Aiunt 8C in Leucola expelli mari,atqj infra xi .ftadia colligi.Niger cft,planus, pumico^ 

 fus non multumaligno difFerenSjleuis,fragilis, pdore Ci teratur grauis.Fi(fi:ilia ex co in^ 

 fcripta non delentur.Cum uritur,odorem (ulphureu reddit.Mirumc^,accenditur aqua, 

 oleo reftinguitur.Fugatferpentesita,recreatcp uulua? ftrangulationes. Deprehedit fon 

 ticum morbum & uirginitatem fuflitus.Idem ex uino decod:us,dentibus medetur: ftru 

 miscp cera: permixtus.Hoc dicijtur uti magi in ea quam uocant axinomantiam,& peru^ 

 ri negant^fi euenturum fit , quod aliquis optet . Spongiairlapides iaueniuntur in tpon^ 

 gr)s.8c funt natiui.Quidam eos tecolithos uocant,quoniam ueficac medcntur , calculos 40 

 rumpunt in uino poti . Phrygius lapis gcntis nomen habct ♦ Eft autem gleba pumicofa» 

 Vritur an te uino perfufus, flacurcp follibus,doncc rufFefcat , ac rurfus dulci uino extin* 



guitur,&: hoc trinis uicibus,tingendis ueftibus tantum utilis^ 



Dehaematite&:quincpgeneribuseius,&:fchifto; Cap* xx 



SChiftos & hgmatites cognationem hahent. H^matitcsinucnitur in mctallis, Vftus 

 mini)colorcimitafur.VriturutPhrygius,fednoreftinguituino,AduIteraturfchi;» 



fio.H^matiten difcernut uenc rubentes,6<: friabilis eft natura» Oculis cruorc fufFufis mi 

 re conueninSiftit profluuiu mulierum potus .Bibut cum 8c qui fanguinem reiccerunr, 

 cum fucco Punici mali.Et in uefic^ uitijs efflcax.Bibit & in uino cotra ferpcntium iflus. ■ 



nfirmior ad omnia h«c eadem eft,qucm fchifton appellant . Sed in ijs comodior croco 50 



' ' ' - fimilis. 



« 



