T- 





tr 



HISTORIAE LIB. XXXVt 



f 



€4i 



M.pTpatio in mare p^r fluens luxta Ptolemai3e colonia. Lentus hic cutrit,infalubri pd 

 tu/ed ceremonijs facer,Iimofus,uacIo profundus. Non nifi refufo mari harcnas fatetur* 

 Fluc^ibus enim uolutata:? nitefcut,detritis fordibus.Nuc &: a riiarinb creduntiir aftrinoi 

 morfujnon prius utiles ♦ Quingentoru eft paiTuii no amplfus hioris fpatiijjidq? tantum 

 multa per fecula gignendo fuit uitro.Fama eft appulia naue mercatorum nitri,cum fpar - 

 (iperlittusepulas pararent, nec eflet cortinis attollendis lapid.umoccaficolebasnitriei 

 naucfubdidifTe.Quibusaccenfispermixtaharenalitoris, translucetesnobilisliquoris 

 fluxiiTc riuos,& hancfuiileorigincuitri^Mox^uteftaftuta Sc ingeniofa folertia, honfuit 

 cotcnra nitru mifcuifIe,coeptusaddiet magneslapisrquoniainfeliquoreuftriquocp ut 

 ib fcn um trahere creditur.Simili modo & calciili fplendentes multifaria cocpti urijdeindc 

 conchc & fofTiIes harena?» Autores funt , in hidia e criftallo fra^la fieri ^ & ob id nullum 

 coparari Indico^Leuibus aiit aridiscp lignis coquitur , addito Cyprio ac nitro , maxime 



ophirio.Cotinuis fornacib. ut ses liquatur.mafl^c^ fiunt colore pingui nigricates, Acies 



tanta eft quacucp,ut citra ullum fenfum ad ofla cofecet quicquid afflauerit corporis* Ex 

 mafTis rurflis fundftur in ofRcinis,tingiturcp,Et aliud flatu figuratur,aliud torno teritur 



alfud argenti modo ca:iatur,Sidone quondaijs ofRcinis nobiIi:fiquide etiam fpecula ex 

 cogitaucrat* Hacc fuit antiqua ratio uitri* lam uero 8c in Vulturno mari Italiae arena alba 

 riafcenSjfex M.p.litorc inter Cumas atcp LucrinUm,qu^ mollifsima eft, pila mola^ terf 

 tur.Ddnmifceturtribuspartibus nitri pondere uelmeiura,adliquatainaliasfornaces 



^0 transfunditur Jbi fit mafla qu^ uocatur ammonitrumtatcg hacc recoquitur5&: fit uitrum 



purum,ac mafla uitri candidi» lam uerd 8c per Gallias Hifpaniascp (imili modo harenas 

 temperantun Ferunt Tiberio principe cxcogitatum uitri temperamentum, ut flexibile 

 €irct:& tota officinam artificis eius abolitam,ne a[*ris,argenti , auri mctallis pretia acttA^ 

 herentur:eacp fama crebrior diu ^ ccrtiorfuit» Sed quid refert , Neronis principatu re^ 

 perta uitri arte quac modicos calices duos,qu6s appellabant pterotos,H — s .fex milibus 

 ucdcret. In ^enere uitri Sc Obfidiana numeratur , ad fimilitudine lapidis que in Acthio 

 pia iauenit Obfidius,nigerrimi coloris,aIiquado & trasIucidijCraiTiore uifu,atcp in fpe<» 

 culisparietumpro imagineumbras reddente^Gemmasrnuiti^xeofaciunt^uidimus^ 

 Sc folidas imagines diui Augufti,capti materia huius crafsitudinisrdicauitcp ipfe pro mi 

 *Q raculo in templo Cocordi^ Obfidianos quatuor clephatos.Remifit & Tiberius Cap&r 



Heliopolitarum ceremonrjs reperta ibi in h^reditate eius qui pr^fuerat i^gypto ^ Obff 

 dianam imaginem MeneIai,Ex quo apparet antiquior materie origo^nunc uitri fimilitii 

 dine interpoIata.Xenocrates Obfidianii lapide in India & in Samnio Italig & ad Ocea^* 

 num in Hiipania nafci traditFit 8c tindur^ genere Obfidianu, ad efcaria uafa,et totum 



rubens uitrum,atcj no transIuces,hgmatinon appellatum^Fit & albiim & murrhinum, 

 aut hyacinthos fapphiroscp imitatum,& omnibus ali]s coloribus» Ncc cft alia niic matc 

 ria (equacior,aut etiam pi<ftura: accomodatior.Maximus tame honos in candido traslu 

 centibus,quam proxima cryftalli fimilitudine* Vfus uero ad potandii argenti metalla St 

 auri pepuht^Eft aut caloris impatiens,ni praecedat frigidus liquor:cii addita aqua iiitregL 



. pil^ fole aduerfo^in tantum excandefcat,ut ueftes exurant^Fragmeta tcporata agglutina 



tur tantum,rurfus afliindi non queunt , pr^tercp abrupta fibimet , uduti cum calculi Rp 



unt^quos quidam abaculos appellant , ahquos etia pluribus niodis uerficolores. Vitru 

 fulphuri concocliJ ferruminatur in lapidem* At peradis omnibus qu^ coftant ingenio 



i 



artem natura faciente,fuccurrit mirari,nihil pene non igni pcrfici* 



* Ignium miracula,& mcdicina&,&r prodigia* Cap, xxva 



Gnis accipit hirenasjcx quibus alibi uitrii,alibi argcntu, alibi miniii,alibi plumbi ge^ 



nera,alibi piometa,alibi rhedicamcnta fundit* Igne lapidcs in ae»(bluunt,ignc ferru gi 



nitur,ac domat,ignc cremato lapidc cacmenta in tcdis liganf » Ailia faepius uri prodeft, 



ademcj materia aliud gignit primis ignibus>aliud fecunais>aliud tcrtijs ♦ Quando ipCi 



05 earbo uires habcre indpit rcftindus^atcp intcrfjflTc creditus,maioris fit uirtutisJmnilfa 



Uh A g^im^ 



