APPENDIX. 



h 



fi niediocriterparcacSumma oranium in hoc rpciftando fuit,vt fruftus Is maxim^ probaretur , qui 

 quammjmnioimpcndioconftaturus elTcc. Hoc 6x locorum occafionealiier alibi ^ecernjtur. 

 Eoderaq; pertirt€t,quod agricolam vendace oportcreefle dixit. Fundum in adolcfcentia confcre- 

 dum finecun^atione^aedificandu non nifi confito agro.Tunc quoq; cun(3acer,optimumq; cf}(vt 

 vulgo dixere)alien3 infania frui/ed ita,vc villaru tucela non fit oncri. Eum tame qui bene habiter^ 

 ffpius ventitarein 3*grutiKfronceraq; dommi plus prodefle qu am occipitium^npn raentiuntur, 



J ■ 



^ Dfhortorum curdex Fiim9ltli.jf.up.4. 



AB Hisfupcreftreuertiadhortorum curam.&fuaptenacura raeitiorahdam. Etquoniamanti- 

 quitas nihil prius mirata eft,quam & Hefperidum horcos, ac regum Adonis & Alcinoijitemqj- 

 Penfiles.fiue ilios Semirarais.fiUc AfTyrias rex Cyrus fcceric,dc quorum opere alio volumine dice- 

 inus«R.otnani quidcm reges ipfi coluerc. Quippe etiam fuperbusTarquinius nucium ilium f^uum 

 atqj fanguinariura remifit ex borto. In duodecim tabuli^ legum noftrariim nufquam nominatur 

 villairempcr in fignificationc ca hortus ; in horti veto baeredium.Quani rem coraitata eft & religio 

 quaedamihortofq; & fores tantum contra inuidentium fafcinationcs dicari videmus . Tn rcmcdio 

 faturnica figna.quanquam hortos tutelai Veneris aCsignate Plauto. lam quidam'hortorum nomine 

 in ipfa vrbe deUtias,3gros,viilafq; pofsident.Prirous hoc inftituit, Athenis Epicurus,hortorum ma- 

 gifter. Vfq; ad eura,moris non fuerat in oppidis haberi rura.Rom? quidem per fe hortus ager pau- 

 peris erat. Ex horto plebi macellirmjquanto innocentiore viftu, Mergi enim credo in profunda 

 fatJusent,&:oftrearum genera naufragio exquiriraucs vltra Phalldeamnem , peti &fabuIoro quidc 

 tcrrore tutas,imo fie preciofio'res, Alias in Numidia atq; yfithCopia in fepulchris aucupari , aut puf 

 gnare cum feris,niandi ab eo cupientem quod madat alius. Ad hcrcle, quam vilia haEC,quam parata 

 voluptatl ratic;aii4;,nifi cadem quge vbiq; indignatio occ.urreret« Fcrendum fane fuerit exquifita 

 qafci poma.alia fapore^alia magnitudine.alia moftro,pauperibus interdida.inueterari vina faccifq; 

 ca(lrari:nec cuiquam adeo longam efle vitam, vt non ante fe genita potet.E frugibus cjuoq; quod- 

 da alimentura cxcogiiafleluxuriam, ac meduUam tantum caruni fuperq; priflinarum opcribus 8c 

 C|Ucuris viuere,alios pane procerum,alios vulgi,tot generibus vfq; ad infirtiam plebem defcenden- 

 tcannona.Ettimne in herbis difcrimeninuentunt eft? Opefq; diffcrentiam fecerc in cibo , etiam 

 vno afle vcnali. Et in his aliqua quoquc fibi nafci tribus ncgant,caule in tantum faginatOjVt paupe- 

 ris menfa non capiat.Sylueftres fecerat natura corrirdas,vt quifqs demeteret pafsim. Ecce altile^ 

 fpe^antur afparagi.Et Raucnna ternis libris rtpendir.Heu prodigia ventris,Mirum cffetnon lice-. 



re carduis pecori vefci,non licet plebi. Aquas quoque feparantur, Et ipfa naturae elemenu vl pecu^ 

 mz difcreta funt.Hi niucsjili glacicm potant pcenafq; montium in voluptatcm gulg vertuni . Scr- 

 uatur algor eftibus,excogitaturq;,vt alienis menfibus nix algeat. Decoquunt alias quas mox & illas 

 hycmant. Nihil itaq; homini fie quomodo rerura naturae placet. Etiamne herba aliqaa diuitijs tan- 

 tum nalciturj'Nemo facros,Auentinofq; montes,& iratx picbis fecelTus circufpexerir? Mors enim 

 certe equabit quos pecunia fuperaueritjtaque hercle^nuHum macelli vedigal mains fuit r o m ab 

 clamore plebis incufantis apud orancs Principcs,donec rcmifllim eft portorium racrcis huius co- 

 pcrtumque,non alitcr quaeftuofius cenfum haberi aut tutius,ac rotnorcfortunae iurc cum cjj^datur 

 penfio ea pauperum Js in folo fponfor eft,& fub die redditus,fup?rficicfque cceIo quocunque gau 

 dens.Hof torum c a t o prjdicat caules. Hinc primum agricolg cxiftimabantur prifci , & fie ftatim 

 faciebant indicium , nequam efiein domo matremfamilias ('etcnim hxc curafoeminsdicebaturj 

 vbi indiliges cffet hortus. Quippe carnario aut macello viuendura eft,nec caulus vt nunc maxim^ 

 probabant,damnantes,puImentaria quae cgercnc alio pulmentario.Id erat olco parcere.Nam car- 

 nisdefyderiaetiaerantexprobratione.Hortimaximeplacebahtyquianon egerentigoi,parccrent- 

 que ligno.Expedita tcs & parata femper, vnde &acetariaappclUbantur,facilia concoqui^nec one' 

 ratura fsnfuin cibo,& qu^ minime acccderent ad dcfyderiuro panis. Pars eor u ad condimenta per- 

 »linens,fat»tur domi vcrfutam fieri folitam,atque non Indicum piper quaefitum^ quoque trans ma- 

 riapetirauf^. lam quoque in fencftrisfuis plebis vrbana in Imagine hortorum quotidiana oculis 

 rura praebebanr , antequam prajfigi profpeftus omnibus coegit rauUitudinis innumeratae fgua la- 

 trocinatio.Quafs^obrem fit aliquif& his honos,n^ueaudloritatcm rebus vilita$adimat» cum prg- 

 fercim etiam cognttmina procerura inde nata vidcamus, Laducinofque in Valeria familia non pu- 

 duifte appellari : & ct^ntingat aliqua gratia,operi curaeque noftr^, Virgilio quoque confeflb, quam 

 fit difficile verborum bunorem tarn paruis perhibcre . Hortos villae iungendos non eft dubium, 

 riguofque maxime habcn^os , fi cootingatprofl«o amne. Si minus, eputeopertica, organiTue 

 pneumaticis , v^l tollenoniim hauftu rigandos . Solum profcindendum a fauonio , in autumnuni 

 praeparandum eft poft quatuordecira dies,iterandumque ante brumam.Odo iugerum operis pa- 

 lariiuftum eft. Fimum trcs pcde-altc cum terra mifccri.arcis diftfngui,cafq; rcfopinis puluinorum 

 toris ambiri fingulis traojitum (ulc^^^qua detur accefllis homini.fcatcbrifquc decurfus. 



'- 



