^ 



^ 



1^9i 



S 



I 



M 



P 



I> 



I 



C 



I 



V 



M 



Ph am a 



nui 



5 9 





nili ramiifculos qiifnc^ ab rad/cc cmitrerc^rarocp plurcs^in quib^prfma illa foliufcula diuidant^. 

 Duasergoherbascfrcdicimus. Vnam qua^fraga, aucccrtefragis fimilcs fruiflus edat^quae 

 Pcnraphyllon^&T Qufnquefolium Diorcoridf ^ Pliniocj: uocetur, quaecj^ ad medicos ufus cxi- 

 mia fit, Alrcram quae uulgaris eft,&' f/aga ferar^nulloq; alio , qifruftus ipljus nomine defigne- 

 turrcuiusdecimoquinroprimi^t^uigefiniiuoIuminiscapitePliniusmcminit* Quodfimein- 



terrogcs^quidnamStfhodicQiiinquefoIiumhancefrcputcm^quamueeiusappellarionemcrc 

 dam c^Dicam quid uefKgans inucnerfmjarc^ ui nihil unquadecernens^fic nihil rericcns , quod 



ftudioforum ingenia adueritatis inquifitionemmouercj excitarccjpofsit» Eft Venctiisin eo 

 uico,quem Sfjccierium uocantjfcplafiarrj cuiufdam non ignobilis tabernajCuiprO titulo infi- 



gniqjiitActhiopfscapurJncalibcrcft Herbarius^tanta arte acdiligcntiapiiftuSjurnaiaspagi 

 nis ittisfuis herbas ^ non cffigiatas credas : in co piAam uidimus rjfdem prorfus quae hicdixu 

 mus fignis herbam,foli)s quinq; ^ quaeSf ipfaquot^ ur pinximus^porrc^fliores angulos, finu- 

 atosc|ihabcrcYit»Scd 8c fru Aus^quos Fraga dicaSjtum ad ipfam hcrbam latinum nomen Sani 



cula^Germanicum Sanictcl fcriprum eftrcitanrurc^inibijdc Sanicula hac fcribcnteSj in Diadi- 

 midrjs Galenus^iSr Petrus Hifpanus isjqui poftea fummum Pontificatum gersit, 8c loannes ui 

 gefimus primus nuncupatustcum demedicinalibrumfcripfitjquiPauperum thcfaurus infcri 

 bitur:tum Ceruicnfis Epifcopus quida5& Laudcnfis Maph3cus3& Gilpcrtus Anglicus, Chi- 

 rurgi.Ea Sanicula, Fentaphyllon ne fit, cur affirmem non habeOjCur ncgem non uideo ♦ Haeq 



habuidcPentaphyllo^Fragis^SanicuIajquacdiccrcm^pcrqua^faterioportereccnfcamjnoncr 

 rafle Plinium-,fcd iucundifsimseherbae nomen^potcftatemcj; docuiire» 



ludicium HERMOLfti Barbari dePentaphyllfst 



PentaphyI!on,& Pentapteron in ThcophraftOjTheodorus Qjiinquefoliam3& (^uinquc- 

 penna conuertit, Aetius hanc Hermuboianem^hoc eft^Mercurrj herbam uocari tradit ♦ Acgy- 

 ptijetiamDiflyphiCOgnominant.DaciDrocilaJtaliPfyllitum^Solotam^etThcbcotinzquan- 

 quam corrupta puto nomina , Nam Sc Therumbros , & Theoneftron quoq? diflam inucnio» 

 Radicc cum rccens eftjrubcntc : nigra , cum inarcfcit, quadrangula : folio uitis pufillo : auge- 

 tur-jdefinitc[;cuuitc:caulibus tenuibuSjCrcbrisgcniculis.Nomcn a numero foliorii* Qiiidam 

 [} GracciChamaezcIcon^quafifruricemterrseuocant^ComcndariQuiqucfoIiufragarcrrcftriagi 



gnendo^Plinius exiftimat * Ego id^qui ueru effe pofsit^non intelligo , Nam hcrba ea quse fraga 



gignjr^trifolia cft^non quinquefolia , florc candido , non lureo , in Rheticis 8c Vindelicis alpi- 



buSjCtianum frequcns fecus uias ♦ Hippocratcs duo uidet nouiflc Quinquefolia . Candidum, 



Dchacfupra qnodSfherbaccumj&^proceriuscft a tcrra.Nigrum^quodhumilius.Eft (S^quaeTorraentilla 



£oh'o»8;* uuIgodiciturQuinqucfoIiofimillima^nifiq^fepre^nonquin^habetfoIia.Poreft a nobisHc- 



praphyllon uocari^hoc eft,Seprenifolia;cx cuius radicc paftillos theriacos ( fiDrjs placet) offi 

 dna^prouiperartrcarnefubijciuntrquoniauiperaemodOjUtipfipurantjnun^uifantur, 



Derationenominis P E n t a P H y L iv i, Anno^ 



tatlO M^VERGILII, 



Nouemtruraomnia Quinquefolium,roloc^ hocnominc maxime cognirura ubic}: in Iio- 



norealiquoeft.Theophraftus.p.dePlantaruhiftorianonPentaphyllon lantiiuocarifuaactatc 



Pentapctcs» dixit,ueruPentap€tcsctiam,fadoabaliquibusil!inomine a pcnnisauiCx,utcredidiiGaza:uc 



aut nos opinamur,quia in quincj; folia fe pandit,&' extendic.Fecit eadem ctia foho j^: forma, uc 



Pentatomon» Pentatomon,id eft,in quinc^ partcs diuifum dicerctur.Sic Pentadacftylon,q7 utin hominis nia 

 Pentadacfty- nu quincg digiti funt, ficin ea planta totidcm foliorudiuifiones . Pfeudofclinon diflum etian), 

 lon, quod Apiiimentiatur,fit9illi infoliorufedionibusiUisquadatenusfimile, Quseitidem illi a 



non» 



Pfeudorcli- gentibiis alioe appellationes fuerunt,aliqua huiufcemodi cauffam habuerut. Quales Callipcta 



Jon,etXyIopctalon funr,a folioru fpecie & duricie fadac.Quemadmodu uerifimilc cft,in bar- 

 baris illis laterc incognita modo nobis,ex f?gura,aut uiribus cius ronem aliqua. Dc radicc,fo- 

 iioqreiusiib.fj.dePlantanlihiftoria agensTheophrafius,addidit,nigrefcerc Qj.;in^foIr] radi- 

 ccm efFoiram,ftccatami^.Quod a Diofcoride idco didu non eft,quonia fatis forc fibi hkfcri^ 

 ptor credidit, fi qualis ca cfTet cum foderetur,dixifl*et . Poft id enim tempus medicis ccrto loco 

 ijgnata,reruarirelinquebat. Adiecitctia Vitigincum Quinquefolij folium cfTe, non quantita- 

 te ( puflllum etiim eft ) fed colore & forma,&' quafi natura Vitis fcqucretur,augeri fjmul, &' ta 



befcere cum ea,caulcs per tcrra fpargigraciles,crcbras , habcntes , ucilleaic nniJietir ^ non 

 fcd a crurishumaniformainterduosgcniculo^titeruaIla,qusc ky?M«f^ ille,quadiximt 



crura. 



onc uocat. Vidcndum illud cria,quomodo hic Mentha',ille Vltis folio Quinquefoliir 

 cat.Nobis malc imiicccomparari pofrcplantaniillarumfoliainterfe uidentur: qucma 



iximus rati- 



circ di- 



qucmadmodix 



^fioris color in pallido albus,fimul a^auri flauo coloredici. Hoc tamen non adco difficilc,uc 



illud,Videmus cnim aliquando inpallore hominis utrun^ colorcm illum. 



