; 



2^8 



S 



I - M 



P 



j 



V 



I 



c 



E 



V 



M 



Flir 



arma 



Cham^miloii 

 Cocula» 



r 



Helxjne» 



appellatur,uircs,quas Dtorcorides alteri Parthenfo adfcribit , quod Chamaenrulcn alfc ncmi- 



nediciturjquoniamparumfoIfjs&^flore^abhcrbaChamsemilodifFm.HancauicrnParthenv. 

 on,Cham3eniiIo fimilem herbam,nonnuUi ex recentioribus medicis Cotulam appeljanr. Sed 



hoec Parthenium non uocatur a Celfo Perdicium atc]; Muralium,fed altcra potius qua- Helxi- 

 ne,^iimuIPerdicium,acPartheniumquoq5nuncupatur,a latinisautemParietaria,&'iMura- 

 lium diciturtquiapafsim in parietibus,fcu muris nafcatur.Noftro quocb acuo uufgo una litera 



Parietaria» dempta,pro Parietaria,PariTariam uocant.Haiic eandem herb 



Paritaria» 

 Pariccaria 

 refrigcrat. 



dicatur,commemorat Celfus,fuo de Medicina 

 dijiimul acrefrigerandi.Q_U3e fanc facultas ei Parthenio,qu? Perdicium, 8c Parieiaria appe 

 tur, non autem alteri , quae etiam Chamaemilon dicitur, ab omnibus fcrc medicinaeautorrl 

 adfcribitur.HaecenimfuntdeeadcmDio(coridv'ucrba»HabentfoIia adftringendi atq^ refr 

 randi facuIcatem.Nec de ea alitcr Paulus atq;GaIcnus trad/dcrunt » Ipfeparicer Plinius lib 

 eandem Sc Parthcnium,&: Pcrdicium quot^ nominari confirmac. 



:e 



i:' 



P A N D V Iv P H V S 



COLDINVTIVS^ 



In explicandis Plinij de Parthcnio ( utipfepucat ) erroribus , in magnos Lconicenus crro- 

 rcsincidit^utexherbarumipfarurndercripdonibuSjdifFercntrj^ 



lcxiire^diftinxifTeq? Ph'nium,Leonicenuni ucro confudiire^per illarum ignorationeni inrellige- 



Triagcncra nius.Dci)sigituriicagcmus*TresherbasParthenijnomm€nuncupatas*2i*&:,2 2. uoluminc 

 Parthenij» fcribit Phnius ( nam de quarta qua? Mercurialis eftjfermo nunc nobis non cft ) hifcj omnibus^ 



fuas quibuspollercntuires adfcripfit.Excorum ( uteiituidere ) fcntentia^quas tam multos c- 



numerar^ prima quse Parthenium ^ Leucanthis ^Thamnacuscf a Grapcis, a noftris , & Ceiro 



Pelecynum^Muraliumq; uocetur^in horcorum fepibus nafcenSjflorealbOjOdoremahj fapore 



amaro» Aheram quac Helxinc,&: Siderires , &: Perdicium,ab aue cognominatur C folia habens 

 mixrx Umilitudinis Piantagini 6C Marrubio:cauh'cuIos denfos^Ieuitcr rubentes , femina in ca- 



pitibus lapaceis, adhaercntia ueftibus ^ undc Helxinem didam uolunt •Tcrtiam quDeitidcm & 

 Perdicium,<3^ Aftericiumj a noftris uero hcrba Vrccolarum dicitur^ folio (imilis OcymOjni- 

 grior tantUjin tcgulis,parietiniscf nafcens*Has Parthcnrj diffcrcntias fi Leoniccnus cognouif- 

 fct^fimulc^ &rdihgentius Cclfumj&rdilucide ifia fcribcntcm Pliniumj&fuum illum Diofcori- 



dcminfpexiffct,nontcmcreadcoobftrepuiffct*C^uodutplcneintelIigerepofsintftudiofi,cgo 

 D eas quae fint apcriam^difccptandoq; proponam^ijs locum faciens^qui ucriora contulcrinr. 



Leucanthis* Primaquidcm a floriscandorcLeueanthis^&T a fruticis^ccfpitisq; dcnfirare Thamnacus 



Thamnacus^ nomenaccfpit.Eadem a Cclfo (in hfsfortelibris^quosdeagricukurafcripfilTeillumconftat) 



JMurahum* fiueabodorisfuauitatejfiuequodunguctisflosaptifsimecouenircf^Muraliumdi^aefi^quafi 



Myralium^y.pfylon in,u,noftru uerfo:quod uctercs ( ut MurrhajMurena^fi^Murc^/requen- 



Pelccynus, tifsimeufurparunt^&famiharecflelatinisfcribitCiccro.Pelecynumidcmexeocognominairc 



uidetur,quodfrutcxipreodorisfuauitate,adfepeIh'ciat»Siue^quod, utPelecynusquOijher- 



bajqiiaeinfcgcribus nafciturjadminiculo indigenshortorum, fepibusfubrepat: quodnoilro 



Gcnfcminu* fl^^oc;^ acuoficri,hominumuidemusinduftria»HancnosuuIgo Gcnfeminum uocamus,florc 



albOjbdore mali/apore amaro.Haec eft illa Pardienium , quam redius fortafle Amaracum di 



Amaracum» xcrequidam^quffubipfaquicfcenremAfcanium^floribus^&dulciafpiranscompletffaturum 



bra.VndelaudatumilludCoinfulaquondam confe<ftum unguentum , quod Amaracinum, 

 Sarafuchinumc^ dicebatur. Vndc forrein Genfcmini uocabulum uulgus deflexir, utnon ali- 



udfruticisuclhcrbxgcnusintcIlexifreillosapudDiofcoridemputcmjquiPartheniumAma- 

 racum dixerunr, Aiioqui ?\ ea Diofcoridi Parrhcniuan cft^quam Cautam uocarc Etrufcis rra- 

 dir^quo pacflo tam brcuis herbf umbra complcxum puerum^dulcicj^fcripfiflet infignis uatcs^ 

 Cum Cautam ipfam ncc umbrae ob brcuitatcm idoneamjnec odoris ungucntiue oblc<Samen 

 tq ob florum graucolcntiam cfl> plane omncs intelligant. Melius uero,codem Diofcorfdc au- 

 torc^^trChamjmilum.Sc^Anrhemidaquofdamuocafl^eillam.quscCautadicitur^fortaff^ 



purerrcum inrcr Chamoemih fpccics,quas effc tres prodidit,collocctur» 

 Duac Cotac. ' ^^"^setcnim^quaenuncctiamCautae^uuIgoCoraedicanturherbas^unaquscfanacogno- 



minctur, 8C a quibufdam Millefohum , non reAcdicatur, nos Leucanrhemon Plinio didam 

 zuuolumine crcdimus, Abrorano odorc fimilcm , Qi flore albo , foliofam , fufpiriofis Ktilcm» 

 Alreram Chama^milo fimiliorcm^quaeabodor^fardirarcputidsecosnomctum ferat* Potuic 

 6^DiofcoridisParrhcniumMilIefoIiumhoceffe,finoniUiCoriandriYoIiaadfcripfiffct.Atfc- 



cundaParrhcniumrjrdemquibus a PIiniopingiturfignis,plurimainfpicitur fnaruis,ftipu- 

 Iisq;nafcens,foli]sfcreMercurialis:cuiusfemenafperum,nigrumc^ pcrdices appctant.Eam 

 quando femina inambulatium ueftibus hxrcantjUtgr^corura quidam Helxinem didam iio- 



luerunr^Romani hcrbam Lapariam^Sic uulgus quocj pcr hcc tempora Grapcllam nuncupar 



p 



? 



