DE LINGUARUM ORIEXTALICM CTILITATE IN SCIENTIAS 33 



ele^ans et acre evadebat, et ad veruni litcrarum bonum, aut scientiarum incre- 

 mentum nullo paolo dirigebatur. Vita aulem del'uncto Carolo et cjus successo- 

 ribus regnantibus ilerurn exorlae civiles discordiae et bella intestina, funcra et 

 caedes renovantia, si quid erat literarum et scientiarum penilus extinxerunt, et 

 Gallias alque Italiani malorum colluvie dcperdilas profundissimis ignorantiae te- 

 nebris offuderunt. Nec spes salulis aut saltem tanti exitii solatium a Graecia, 

 quae tamquam Palladium aurea classicorura scriplorum exemplaria asservabat, 

 erat tunc lileris aut scienliis postulandum. Ilaereticis enim pravitalibus longe 

 lateque per eara grassantibus illic eliam ingenia conlentionibus et disputalioni- 

 bus distorta et irretita non scienlias et literas, sed lites et verborum pugnas 

 arte quacrebant, et lectissimos auctores, per quos Graeciae nomen et gloria 

 excreverat, turpiler negligebant. 



Iconoclastac aulem catbolicae Ecclesiae aeque ac scienliis omnibus et bonis 

 arlibus infensi hostes non sculplis aul piclis imaginibus, non manu scriptis co- 

 dicibus pepcrcerunl: collegia et bibliolhccas vaslalione et incendio absumpse- 

 runt: aedes et tempia rapinis violenliis omnique sceloie contaminarunt. 



His autera tantis tamque acerbis calamitatibus aliud quoque malum acces- 

 sit, ut scilicet illis temporibus (quomodo, vel quibus de causis incertum) regio- 

 nes praesertim occidentales pervaserit ac percrebueril opinio: adesse finem uni- 

 versae carnis, et extremi tremendique judicii adventare dicm. Quo terrore 

 mentes hominum perculsae ac consternatae: trepidare omnes, raanus supplices 

 ad caelum tendere, nil nisi de aeterna vita cogitare, non nisi de animae salute 

 comparanda esse soUicili, caetera omnia bona quamvis et honesla parvi pende- 

 re, nuUoque in pretio babere. 



Quibus omnibus de causis factum est, ut omnia foedae insciliae tenebris 

 obvoluta fuerint, et ignorantiae nox orbi pene universo incubuerit; et jam de 

 lileris et scienliis aclum erat et dcsperatum, cum bono earum fato unde minus 

 erat expeclanda, inde lux est subito oborla. 



Mahummedes homo nobili loco inter Arabas natus et acri ingenio, sed in- 

 quielus et quidquid perpeti, quidquid facere audax, Arabas, genlem cultu et 

 moribus asperam, assuetam sylvis et raplo vivere solitam exceperat; atque illis 

 religionem novam mala quidem doclrinarum Pentateuci et Evangelii cum efllclis 

 a se dogmalibus commixlione informem sed illorum tamen hominum captui ac- 

 comodalam et genio maxime indulgenlem partim persuasione, partim vi et 

 strido ense imposueral. Qui ut erant genus per se durum et intractabile bello, 

 et fervida animorum vi et alacrilale praediti, ab eo praeterea magnarum rerum 

 gloria incensi, falsae religionis propagandae zelo infiammati, et desiderio mar- 

 tyrii, sic enim vocilabant, flagranles facti, eo duce et successoribus ejus, ar- 

 reptis armis impclum in Aegyplum primum et Lybiam et Asiam minorem fece- 

 rant. Dein cum caesarianis exercitibus collatis signis maximas eorum copias 



Sciente Noolog. T, II. « 



