DE MORE MAlonUM IX PUERILI I.NSTITOTION'E REVOCANDO 65 



cem temerariam atque inconsideralam, famam popularem slulle aucnpantes, 

 monstris ac portentis nobilissimas arles misore contaminarunt. Huiiis aulcm pe- 

 stiferae corruplionis, qiiaravis in ea dcpellenda multorum saepp, sed Caiacciorum 

 praeserlim induslrìa et sludium elaborarint, qiiantae vel hodie siipersinl reli- 

 quiae, nemo esl sanae mentis, qui dissimulare possit ac non gravitor dolere. 

 Adeo humanae infirmilatis natura imbecillior ac tardior est medicina, quam mor- 

 bus: citius adeo faciliusque ingenia et studia corrumpuntur, quam revocentur. 

 Scd ut illuc iam, unde parumper digressa esl, rcverlatur oratio, illud potissimum 

 in antiquo docendi more improbabalnr (et erat quidem, haud dilHteor, impro- 

 bandum) quod adolescentes in latinae linguae studio piures annos unico detine- 

 rentur; patrii vero sermonis, earunique lillerarum, quae reliquarum sunt, ut 

 ait Cicero, solum et quasi fundamentura, quasque adeo nomini liberaliter edu- 

 calo sine rusticitatis nota ignorare bcet, nulla instituerelur tractatio, nullae 

 praeceptiones traderenlur. Erant, inquara, in ista disciplina quae iure ac merito 

 rcprehenderes, et oplimo pubiico emcndanda susciperes. Accipile nunc, quaeso, 

 cuiusmodi fuerit medicina, quae buie malo sanando excogitata et adhibila sit. 

 Tara multa pueris, tam varia, tam inter se dissidentia, tam subtilia ad discen- 

 dum proponi; nullo aulem delectu, nullo aetatum et ingeniorum discrimine haec 

 omnia tenellis menlibus ingerì et quasi obtrudi coopta sunt, ut minime miran- 

 dum sit paucos admodum ex buiuscemodi scbolis prodiisse, quibus postea alicuius 

 scienliae probe assequendae et volunlas et vires fuerinl. Dillicile enim factu est, 

 ne inconsulta hac inslitulione ingonia obtundanlur, ne tanta rerum magnitudine, 

 tanta varietate ac copia opprimatur animus, obrualur memoria; alque adeo spes 

 omnis verae et solidae eruditionis adipiscendae prorsus evanescat alque exslingua- 

 lur. Interea quid factum est de graecis, quid delatinis litteris? lacent illae magis 

 magisque in dies neglectae, contemptae, obtritae; baud paucis enim persuasum 

 est, quod operae, quod studii a praeceptoribus in iis tradendis, ab auditoribus 

 in iis percipiendis pridem consumebalur, ea hodie tenuissimi iam fructus, immo 

 supervacanea esse, quum in clarissima huius saeculi luce, in maxima ingeniorum 

 ubertale aut priscis illis obsoletisque scriptoribus minime nobis opus sit, aut, 

 si aliquando sinl consulcndi, interprelum praesidio ab omnibus facile consuli 

 possint: noslram aelatem altiora iam studia postulare: advenisse tempus, quo 

 servile anliquilalis imilandae iugum ab italorum cervicibus sit deiiciendura: 

 rerum, non verborum habendam esse curarn ab iis, qui suae se naturae permit- 

 lenles non solum inter aequales clarescere, sed immortalem quoque apud po- 

 steros gloriam sibi comparare scribendo student: hac praecipue via exlerarum 

 gentium nuperos scriptores ad splcndidissimam famae celebritatem pervenisse; 

 quidni ergo italis, si idem ausint, idem et ipsis consequi licuerit? Equidem non 

 sine rubore quodam (pudet enim me, Auditores, pudet magnopere ista comme- 

 morare) opinionum, quae pridem percrebuerunt, perversilatem, italico nomini, 



Scienze Noolog. T. II. » 



