68 FERRUCCI 



diciorum incredibilis insipientiae qui slirpem, originem, progressiones pniillo 

 dili^enlius investigaverit, is facile reperiel easdem esse qiiae vitiorum, de 

 quibus hactenus diximus; malum scilicet litlprarum tradendarum morem, raa- 

 lamque doctiinam. Sed iam me dies, vox, tatara ciliiis defecerint, quam 

 oralio, si delrimenta singiiia alqne incommoda, quibus imrnoderali isti disci- 

 plinae, quam a maioribus acccpiniins, correctores atque emendalores bis po- 

 Stremis temporibus non solum bumanitatis studia et patrium decus, sed uni- 

 versae Italiae morcs ipsos affeci^runt, accurate percensere, ac suis ponderi- 

 bus examinare velini. Vnum tamon bic non omillam, de quo si relicpscam, 

 et mihimet ipse displiceani, et veslrara nequeam effugere iustam ac merilam 

 reprebensionem. Animadverlislis, credo, Audiloros, omnes fere et qui recen- 

 tes pucrorum erudiendorum raliones excogitarunt, et qui excogitalas sunt exse- 

 quuti, illud imprimis in veterum instilulo reprebendendum diclilare, magi- 

 stros nempe nimium laboris discenlibus imponere, cuiuslibel scieiitiae prae- 

 cepta severe nimis ac ieiune iis Iradere, et rerum ediscendarum magnilu- 

 dinem ac diflìcullalem saepe adeo inculcare ac verbis exaggerare consuevisse, 

 ut deterrili alumnorum band pauci ingenioque suo dittisi animum desponde- 

 rent, atque a lillerarum studiis abalienali omnem eorum excolendorum curam 

 et cogitalionem in posterum abiicerent. Nonnullas ex bisce criminationibus 

 (baud enim cunclae verilalo, ut opinor, iuxla nituntur) refellere ac diluere ni- 

 hil modo ad rem nostram interest. lUud ulique pormagni interest, cognoscere 

 qua prudentia, quo fructu buie incommodo occursum sii. Vt molli ac delicatulae 

 nostrorum lemporum iuventuti operosissimus bibor minuerelur, eaque in litleris 

 quammaximas progressiones quammininio sudore se facluram sibi facile persua- 

 derei, completi sunt animi auresque omnium, ignorasse maioros nostros compcn- 

 diariam et oxpedilam discendi viam: quae neminem quidem salebrarum asperi- 

 late, longis anfraclibus, arduo adscensu repolieret-, lata immo ac subacla, rosis 

 constrala violisque, ac viridanlibus undiqne patularum arborum comis opacata 

 cunctos ad se amoenilate ipsa invitarci, aliiceret. Nec quisquam sii qui dubilet 

 quin quae aiuinnis disciplinae suae tam prolixe pollicentur ac rccipiunt magi- 

 siri, sanclissime observenl diligentissimeque faciant. NibiI enim anliquius, nibil 

 polius habent, quam ut discipulos quantulacumque discendi molestia peraman- 

 ler patienlerque sublevenf, ac nullam omnino difficultatem ingenii vi ac con- 

 tentionis perseverantia superandam relinquant. Quapropler ut sollicitae nutri- 

 culae omnia mansa pueris infanlibus in os inserere solent; sic seduli isti prae- 

 ceptores, qune in quatpie disciplina asperiora ac spinosiora occurrunt, ea beni- 

 gnissimo Consilio aut levitcr traclare, aut devitare eliam data opera solent, ma- 

 lurioribus annis, ut ipsi dictitant, reservanda. Labilur interim in tanta animorum 

 mollilie ac sludiorum levitate aelas illa, quam aequum fuisset reiiquae omnis 

 doclrinae quasi fundamenta iacere: succedit altera disciplinis aliquanlo graviori- 



