70 FERRUCCI 



runt, lamdiu civilibus rationibns et populorum securilati commodisque provisutn 

 fore, qiioad ingenuis disciplinis informanda iiivenlus non futilem levemqiie 

 doclrinam, sed gravem, solidam et qiiae patriae dignitati tuendae haiid impar 

 sii, a prima illa institiilione haiiriet. Hìc vero ad exilum vergenle oratione li- 

 ceatmihi, Auditores, praecipere cogitalione fiilura, ut e raiserianim aspectu, in 

 quibus tot annos versamur, oculos parumper averlam, et iamdiu afflictus ani- 

 mus pauliulum sese erigat et recreelur; liceat Italiae noslrae gralulari, quod 

 doctorum omnium votis expelila et magnopere exspeclala eleganliorum liltora- 

 rum instauratio in ea potissimum tempora reservata esse videatur, quibus prò 

 illa, quae inter doctrinas omnes intercedit, necessitudine severiores discipli- 

 nae, philosophia praeserlim, plurimura ornamenti ab earum accessione mutuari, 

 et cae severioribus disciplinis arclius coniunclae nova luco distingui ac illu- 

 slrari possint. Longe alia fuit rennscenliiim saeculo decimoquinto lillerarum 

 fortuna, quum nempe everso Turcarum opibus Graecorum imperio secundis- 

 simis auspiciis ad nos advectae hìc domiciliiim sedemque tanquam in nova 

 patria coUocarunt. Emersi enim animi (ut clarissimi scriptoris Caietani Co- 

 gnolato sententia ipsisque verbis utar) ex superiorura temporum caligine 

 ac tenebris, et diuturno velati sopore excusso, quum multa porro apparerà 

 cernerent, ncque posspnt adhuc aut rerum ordinem, aut nolionum continuatio- 

 nera suslinere, ad ea primum assilire coeperunt, quae cumulari et asportar! 

 commode possent: et ex veterum linguarum studio, et dispersa factorum col- 

 lectione eam facultatom, quae facillime eruditur, memoriam scilicet locuplela- 

 runt. Verura dum verba ipsa, et quaedara factorum exerapla eruditi homines 

 passim conquirerent et explicarent, eorumque familiaritale uterentur, quorum 

 ingenium nondum perspexerant, emicare coopit ex iis involucris abdila quae- 

 dam vis, et suavissima pulcritudo ex iis fonlibus pellucere; ac demum, sublato 

 vcluti verborum velo, reseratae veterum imagines incredibilos animorum motus 

 excitarunt. Non enim aut cum elegantissimis hominibus diutius versar! pote- 

 rant, quin poiiliore quadam illorum humanitate allicerenlur, aut esse ad ea 

 suscipienda segniores, quae iucundissimo animi sensu commendabantur: quum- 

 que geniti primum homines scnsu antea, quam alia ex aliis evolvente ralione 

 utanlur; ila ad omnem animi humanitatem regenerati ea primum excoluerunt, 

 quae sensu ipso exsuscitata, quam quae mente deprompta viderentur. Poeticam 

 igilur atque oraloriam facultatem, ac praeclaros illos harum rerum instauralores 

 pingendi solummodo et sculpendi arles, et peritissimi earum duces ac magistri 

 in eo temporurn ac rerum exordio praecesserunt: nam et in eorum oculis Grae- 

 cia versabntur; et eam pulcritudinem spectabanl, quae, quum ipsa magis emi- 

 neat, tum prompliori quodam motu sensus ipsos inflammat; et in ipsa denique 

 operum materia, quam paratam iam habebant, nihil ferme aut temporis aut in- 

 genii ab iis consumptum est; quum illi centra dicendi et imaginandi artiflces 



