DE MORE MAIORUM IN PUERILI INSTITUTlOJfE REVOCANDO 71 



in cxpolicnda exornandaquG ipsa lingua aliquandiu iaboravprinl. Ouao qiium ila 

 eo tempore so se haberent, et plura, vcriora atque insigniora velerum oratorum 

 ac poelarum, qiiam philosophorum rerum naluram inquirentium exemplaria iis 

 essent ad imilandum proposila, vidimus excussa iam barbarie florere humanis- 

 siraa sludia, ac pulcherrimas artes lale dominari, et ad veleris elegantiae lau- 

 dem reviviscere. Tu vero maxiinarnm rerum dux atque arbitor, tu ineundae 

 viae demonslralor, immorlalis Gaiilee, nondum eras; nondum optimam philoso- 

 phandi ralionpm rerum inventarum gloria cumuiaveras. Et nunc quum gravio- 

 res discipiinae in tantum altiludinis sese exlulerint, ad quantum vix aspirare 

 posse videbanlur, nunc ab arlibus, quae ab humanitate ipsa nomen invene- 

 runt, quarum vestigia non pressa leviier ad exigui praedicationera temporis, 

 sed fixa ad memoriam omnium sempiternam apud nos exstant, animum averte- 

 mus; pulcri sensu non permovebimur; et qui in veterura sapientium scriptis ubi- 

 que proditur, cuius auxilio ipsae illae discipiinae reviruerunt et mirandum in 

 modum auclae sunt, in quo Galilrus idem tantopere excolluit, orationis, in- 

 quam, nitorem splendoremque temere negligemus? Cur de rebus cognitu di- 

 gnissimis dicere aut scribere aggredienles earum ulilitalem sermonis dignitate 

 et copia exaequare minime studebimns? Id vero sludii, quod inamoenum 

 nonnullis ac sterile videtur, ita iucundum, ita frugiferum est, ut nihil dulcìus 

 aut uberius ne voto quidem Augi queat. Iam tanto nobis proposito bonestae 

 voluptalis praemio, quid est cur operi adiunctus labor nos terreat? Nusquara 

 nec opera sine emolumento, nec emolumentum ferme sino impensa opera est: 

 labor quippe voluptasque dissimillima natura, quod recto monet Livius, societate 

 quadam inler se naturali sunt innexa. Possem hoc loco evagari latius, et ista tum 

 repetilis e vetere memoria, tum recentissimis exemplis confirmare, nisi me tem- 

 poris ad dicendum dati angustiae ut modum aliquem et finem orationi meae 

 faciam admonereut. Quem faciaro slatini, ubi qiiibus potissimam lilleris doclri- 

 nisque excoli puerorum aniraos, et ad sapientiam concipiendam imbuì et prae- 

 parari deceat quam brevissime estenderò. Equidem non sum animo, ut ita di- 

 cam, sic ieiuno et angusto, qui adolescenlulos, praesertim si quam ingenii vim 

 ostendant, minulis tantum atque aridis grammalicae artis praeceptionibus deli- 

 neri seu polius implicar! velim. Non sum enim nescius, quemadmodum sloraa- 

 chus mutalione ciborura recreatur, ila etiam discentium menles doclrinae qua- 

 dam vicissitudine ac varietale refici: non sum nescius, quod in firmatae iam 

 aetatis hominibus fieri haud raro videnius, id esse maxime puerorum naturae, 

 ut copia quadam ac abundanlia laetificenlur animi ac vigeant, contraque in 

 eiusdem rei tractalione assidue occupati fastidio fere ac salietate conlrabantur 

 concidanlque. Quamobrem quum puer patrium sermonem satis caliere ince- 

 peril, ut ilio uti emendate possit, nihil quidem obstilero, quo minus bisto- 

 riae, geògraphiae ac malheseos elementa illi tradanlur, ut eodem scilicet tem- 



