DE lUDICIORUM ORIGINE 



DISSERTATIO PROEMIALIS 

 AD SACROS CANONES 



HABITA IN ACADEMIA PISANA IDIBUS NOV. AN. MDCCCXXXXI 

 AB lONEPlIO CANTIMI 



EQUITE GREGORIANO ET SACRORUM CANONUM INTERPRETE 



Animadverti saepe inter veleres, recentioresque popiilos, ve! ii considerentur, 

 qui aut opibus temporis beneficio comparatis, aut subita armorum fortuna eo 

 pervenerunt, ut magnitudine laborent sua, vel ii, qui angustiori conlenti do- 

 minio, a patribus recepto imperio tranquille fruuntur, eo magis beatos, et 

 felices habendos, quo magis sanctas leges jusserint. Civilis enim vita, de cuius 

 tamen vera felicitate aliquando in errorem rapimur, multis in constitula eget 

 societate, quibus, ne civilas unaquaeque a proposito aberret, est consulendum, 

 quaevis sit regiminis ratio, et forma, quaevis opes, quaevis ditionis amplitudo. 

 Salus igitur populi in Legum est adiuraento, et auctorilate, quibus deficienti- 

 bus, nulla societas stare potest, ne dum mente concipi ('). Hae leges vero 

 quemadraodum vel bene, vel male se babeant, populus felix est, vel infelix; 

 quapropter, ut eae sint sapientissimae optandum. 



Leges autem cum jurisdiclione, et imperio ita cobaerent, ut invicem sepa- 

 rari nequaquara possint; cumque jurisdictio, et imperium in ludiciis potissimum 

 versentur, illud apertum profeclo est, inter leges omnes, eas quidem maxima 

 statuendas prudenlia, quae spectant ad judicia; bis enim jurisdictio et impe- 

 rium vira, potestatemque exercent suam, et qui naturae liberiate pudori minime 

 obsequuntur bonum agendo, in servitutem legis melu poenarum pertrahuntur. 



(1) Cic. De Legibus Lib. 5. S- 1- 

 Scienze Hoolog. T. III. h 



