64 CANTINI 



Strare conantur, discrepantibus adraodum rationibus uluntur, el principiis. 

 Docent enim, quod voluerit Deus, ut singulis hominibus jure quaedam essent 

 propria, simulque vetuerit ne haec ipsa laedantur. Qui autem laedit, quaerunt, 

 a quo sit vindicandus? Viventiura hominum poenae differunt ab aelernis; has 

 omnes aeque juxta merita voluit Deus. Sed illas hominum auctoritali coramisit; 

 de bis ille tantum arbiter est. Cui iyitur mandavit damna repellere, in eos 

 animadvertere, qui iniuria agunt, jus suum unicuique tribuere, et quaecumque 

 exercere judicia? In hoc potissimum Doctorum diflicultas est. Primum enim de 

 quo diximus Dei mandato, alii aliter sentiunl. Qui illud aflirmant, cui datum 

 fuisset, decertant. Nonnulli in totum humanum genus a Deo coUatum defen- 

 dunt. Alii in primum tantum hominum parentem Adamum. Alii demum in sin- 

 gulos patresfamilias transiisse asseverant. Qui autem illud negant, aliter colli- 

 gunt. Etenim autumant, singulis hominibus concessum fuisse a Lege naturae 

 jus suum defendere, et vindicare, quod propria inspecta utilitate, in Civitates 

 contulerunt. Ex quibus patet satis, has omnes Philosophorum sententias, in 

 idem statuendum concurrere, ut ex hominum pactis judicia proficiscantur. 

 Quantum vero deflectit a recta ratione, et est absurdum, ut aliqua iis omnibus 

 adhibeatur fides, a tot doctissimis viris jara satis dicium est, ut quidquid bis de 

 rebus philosophi dictitassent, vel periculosum, vel prorsus ineptum demonstra- 

 verint; nec ego centra hos homines in arenam descendo; cum inveniretur nul- 

 lus, ve! parum in bis disciplinis versatus, qui sibi inducat in animum, nulla 

 homines naturae lege teneri, omnibus hominibus jus esse in omnia; unum- 

 quemque sui juris vindicem a natura fuisse constitutum; et universo humano 

 generi Deum imperium delegasse. Quot contorta bine ducerentur, et aculeata 

 sophisraata, quae ad societalem potius perlurbandam, quam promovendam in- 

 tendunt! Cumque Doctores isti jus naturae proclamant, efferunt, exlollunt, jus 

 ipsum deturpant, et penitus evertunt. Densissirais enim tenebris jus obruit na- 

 turae innumerabilis systematicorum turba, qui vetera miscentes cum novis, 

 falsa cum certis, eumdem semper saxum invertunt. 



Nonnulli vero modestiores philosophi, quamvis ex jure naturali judicia de- 

 ducant, talibus utuntur anfractibus, ut eadem hominum voluntate, et facto, in 

 usu fuisse posila, semper sit inferendum. Exemplo sit Grotius. Primum ludicia 

 jure Gentium esse instituta, dicit ille; cum nempe Civitates communi Gentium 

 consensu conslitutae fuerunt; quo facto Gentium inspecto, judicia ad jus natu- 

 rale prò certo rerum statu spectant; quod probare cena tur sic distinguendo. 

 Quaedam sunt juris naturalis simplkiter, quaedam prò cerio rerum slatu; ad 

 mere naturalia, seu simpliciter, ea referri debent, quae citra voluntatem huma- 

 nam existunt, ad altera vero, seu prò certo rerum statu, quae voluntalis huma- 

 nae actum consequuntur; quod postremum, ait, locum habet circa dominio, et 



