DE ICDICIOBUM OniGINE 67 



Haec vero singulorum hominum naturalia jura, et obligationes quibusdam 

 finibus continentur, quos an aliquis fuerit praetergressus, a quibus erit diiu- 

 dicandum? Facile est id inferro. Non singuli, vel il, quorum interest hoc pos- 

 sent, qui cuni suae lUilitati obsequerentur, pessimi essent ludices. Non omnes 

 homines; nam multitudo omnia turbarci. Opus est igilur ut aliquis in societate 

 vel plures ad aequilatem, ad ordinem, ad commune bonum cogilalionem con- 

 vertant; et quod bonum est jubeant, quod malum prohibeant; in quo Legum 

 versatur justitia. Non omnia aulem justa sunt, quae in populorum insiilulis 

 habentur. Lpges justissimae putandae sunt, quae naluralibus juribus, et obli- 

 gationibus, quantum fieri potest, accomodentur, nam una aequitate hominum 

 devinola societas est. 



Ex quibus omnibus per se palei necessilas, ut aliqua sii in societate pote- 

 slas, quae de caeterorum hominum juribus, et obligalionibus diiudicet; quae 

 necessitas, cum in rerum naturalium statu et condiLione sii conslitula, Lex 

 ipsa naluralis est quae jubet aliquem esse, vel unum, vel plures quorum pru- 

 dentia, judicio, et auctoritate socialis orde servelur, et haec in republica 

 suprema Potestas est. 



Iluius supremae Potestatis imaginem usque ab inilio naturae Auctor Deus 

 in palribusfamilias designaveral. Nam gencrationis ope conslitula familia pater 

 sanguinis communione ila nectilur cum filiis, ut ii res sua quodammodo eili- 

 cianlur; nec immerilo vetercs Latini dixerunl non filium meum, sed partieipem 

 menni, voluti parentum corporis partem. Ideoque Leges XII Tabularum, rei 

 suae nomine filiumfamilias appellarunt vel situm heredetn, aut herum minorem, 

 ut alii volunt, ad significandum patrii luris eumdem esse participem. Ex quo 

 fit, ut plurihus obligalionibus pater in Liberos alligetur. A quibus enim filii 

 expectare possenl sibi auxilium, defensionemque, nisi ab eo, qui cum nuptias 

 libere iniissel, ut illi orirentur effecit? Ilinc gravissima patris olllcia, quae ei 

 nefas est negligere, et violare. Quibus obligalionibus posilis, aequum est, ut 

 aliquibus palerfamilias gaudeat juribus. Cumque eorura eliam omnium, quae 

 domi habentur, dominio frualur, haec jura sunt et sanguinis, et familiae. Suam 

 igitur poleslatem in Liberos, et quoddam voluti imperium unusquisque paler- 

 familias exercet, amoris, et aequilatis finibus, natura jubenle conlentum-, quod 

 lamen apud nonnuUos populos, aut ob rudes, aut ob corruptos mores in lyran- 

 nidem migravi!. 



Quid igiuir est societas, et unaquaeque Civitas, nisi singuiarum familia- 

 rum congregatio? Ac si res ita natura composuil ut in singulis familiis sii qui 

 regat, et imperei, cur nam regimine societas universa carebil? Universa enim 

 societas una familia est; cumque natura sapientissime consulueril parlibus, et 

 loti consuluil. 



