DE ANTIQVITATIS SCIENTIA ETC. 81 



amplificandae studio Archigymnasia, Academias, Scholas, quae apud nos multis 

 iam abbine saeculis vigent, imniorlale italico nomini ornamentum ubicumque 

 terrarum peperisse. Quam quidem historiam quolies animo et cogilatione com- 

 plector (compieclor aiilem saepenumero), toties mihi occurrit et quasi lumen 

 aliquod elucet Athenaeum Pisanum, quod integrum et quam florenlissimum ad 

 nostram usque aetatcm, immo vero nuperrime ipsi nostris oculis vidimus. Nul- 

 lum enim sapientiae genus, nulla facullas ex universo laudandarum arlium orbe, 

 quem Graeci èyxunlonaiSdav vocant, afferri potest, in qua summi piane viri 

 beala quadam copia ac admirabili continuatione serieque hlc non eminuerint, 

 et Pisanarum scholarura faraara longe lateque non diffuderint. Vt antera dif- 

 funderelur, non iis tantum disciplinis effectura est, quae, quum prò veteri more 

 inslitutoque in celeberrimis totius Europae scbolis nedum Pisis traderentur, 

 omnia fere studiosorum ingenia ad se convertebant: sed illis etiam, quae pri- 

 vatim alque ab admodura paucis coli coeptae, non nimis fìrmas radices agore 

 posse perperam, ut fere fit, existimabantur. Nolite exspectare, Auditores, dum 

 ego has disciplinas singillalim enumerem, quarum incrementa aut ipsa etiam in- 

 cunabula hìc reperiunlur: etenim neque vacat, ncque operae pretium esset vel 

 levitar attingere, quae raultorum pervulgata voluminibus et cuique notissima 

 sunt, et crebris omnium sermonibus percelebranlur. At unam veleris Pisani Albe- 

 naei huiusmodi laudem iuvat hodierua die patefacere, ac, quantum in me est, 

 exornare, quae in clarissima' eius decorum luce plerosque fortasse fugit: mihi 

 vero iamdiu est longe explorata penitusque perspecta, praestantissima scilicet 

 in rerum antiquarum scienliam promerita. Quod ut faciam, non admoneor 

 solum buiusce loci dignilale eiusque provinciae munere, quae non tam expe- 

 tcnda mihi fuit quam luenda est; quod eorum mihi memoriam repraesentat, qui 

 ipsam ante me tenuerunt, qui vicem mihi suam cursuque quasi lampada tradi- 

 derunt; sed moveov eliam incredibili quadam caritate, qua in Pisanam civita- 

 tem non secus ac in patriam alteram me sic inflammari in dies sentio, ut ma- 

 ximam ex secundis eius rebus laetiliam voluptatemque, ex adversis centra 

 maiorem opinione omnium acerbitalem doloremque animo accipiam. 



Anliquitatis studia laudando extoUere, et quanta sit eorum excellentia ex- 

 promere, quaniamque iis, qui toto pectore ad illa incumbunt, existimationem 

 ubique pariant, neque propositura est nobis hac prima ingressione nostra, neque 

 necessarium. Hoc vero firraissime asseverare non dubitaverim, esse illa maius 

 quiddam, quara homines leviter docti, atque adeo totius eorum rationis ignari 

 opinantur; et pluribus iisque reconditis ex disciplinis, ac multiplici variaque 

 eruditione collecta. Nisi enim quis veterum linguarum scriplorumque ab ipsa 

 adolescentia comparatae cognitioni historiarum, regionum, urbium, temporum, 

 mylhorum, artium scienliam mature adiunxerit j nisi veterum populorum mores, 



Scienze Noolog. T. HI. { 



