23 



do odpowiednich kątów. Żadna ważka nio jest wstanie zni- 

 żyć skrzydeł wprost na d(3ł do kąta prostego, lecz tylko do 

 pewnego kąta w stosnnku do poziomn znacznie rozwartego, 

 do góry zaś tylko pewne rodzaje mogą skrzydła wznieść 

 pod kątem prostym, zatem je ze sobą stulić, inne rodzaje 

 tylko do pewnego stopnia mogą wznieść skrzydła nkośnie. 



Bardzo skomplikowany jest zmysł wzrokn u ważek. 

 Tworzą go między częściami głowy oczy złożone czyli siat- 

 kowe (oclili) i przyoczka (ocellae). 



Oczy złożone u pewnych rodzajów jak n Żagnicowych 

 (Aeschninae) i u Szklarnika (Corduleg aster) zajmnją oba 

 boki głowy jako dwie połknie, stosunkowo ogromne, bo zaj- 

 mują cały wierzch głowy; u innych rodzajów oczy te ster- 

 czą po obu bokach głowy jako gałki półkuliste. Oczy zło- 

 żone składają się z niezliczonego mnóstwa laseczek. Po- 

 wierzchnię całej gałki ocznej powleka twarda rogówka prze- 

 źroczysta (cornea), do której bezpośrednio przylega kry- 

 ształowy przeźroczysty stożek, zastępujący soczewkę u oka 

 zwierząt kręgowych. Kryształowy stożek osłonięty jest czar- 

 nym barwikiem, tak zwanym pigmentem. Od kryształowego 

 stożka aż do końca laseczki ciągnie się włókno nerwu ze 

 zwojem ocznym. Przed dolnym końcem laseczki rozciąga 

 się druga warstwa pigmentu, nad którą laseczka wypełnioną 

 jest powietrzem. W każdej laseczce odbijają się tylko małe 

 cząstki przedmiotu, a dopiero we więcej laseczkach większa 

 jego rozległość. 



Ważki mają trzy przyoczka, które u pewnych rodza- 

 jów osadzone są w kształcie trójkąta albo u innych rzędem 

 poprzecznie, zawsze zaś na wierzchu ciemienia. Przyoczka 

 podobne są do drobniutnich jak małe ziarnka piasku pere- 

 łek i przeświecają jaskrawo żółto lub czerwono. Przedsta- 

 wiają tylko jedną soczewkę. 



Zmysł słuchu i dotyku nie zostały dotychczas dokła- 

 dnie u ważek zbadane, jednakże o ile spostrzeżenia w tym 



