OVEREENKOMSTIG DE REKENWIJZE VAN LAQBANGE. 37 



door het vaste punt en binnen de massa, of ten opzigte van de elementen 

 der massa, onveranderlijk gelegen zijnde. De vlakken der drie paren van 

 deze lijnen kunnen als coördinaten-vlakken, en de lijnen zelve als de coör- 

 dinaten-assen van de elementen der massa aangenomen worden. Zij hebben 

 met de bovengenoemde onbewegelijke coördinaten-assen het vaste punt, als 

 oorsprong der coördinaten, gemeen, maar zij deelen in de beweging van het 

 ligchaam en zullen hier heeten de coördinaten-assen der massa. 



Terwijl de elementen der massa onveranderlijk zamenhangen, behoudt elk 

 element, bij de beweging van het ligchaam om het vaste punt, een onver- 

 anderlijke!! afstand van dit punt. De baan derhalve, door eenig element ge- 

 volgd of beschreven wordende, is voortdurend in het oppervlak van een zelf- 

 den bol, wiens middelpunt is het vaste punt. Bij de voorwaarde van het 

 onveranderlijk zamenhangen der elementen bestaat hierin de voorwaarde hun- 

 ner gedwongene beweging. 



De beweging der massa kan alleenlijk eene draaijende beweging zijn. 

 Daarom moei er eene lijn wezen, gaande door het vaste punt, om welke, 

 als om eene as, deze beweging geschiedt. Maar is deze as eene lijn, door 

 eenig element der massa en door het vaste punt gaande, dan is het wel 

 mogelijk dat de draaijende beweging om haar voortduurt, als ora eene vaste 

 as; doch het geval, waarin dit kan plaats hebben, een zeer bijzondei' geval 

 zijnde, moet men in hel algemeen stellen, dat deze as niet alleenlijk gedu- 

 rig eene andere stelling ten opzigte van de vaste coördinaten-assen zal heb- 

 ben, maai- ook dat hare rigling ten aanzien van de coördinaten-assen der 

 massa veranderlijk zal zijn. Is derhalve de lijn, dooi' eenig element en het 

 vaste punt getrokken, de as om welke, op zeker oogenblik, de massa eene 

 draaijende beweging heeft, dan zullen, in de volgende oogenblikken, andere 

 dergelijke lijnen, gerigt naar andere elementen, die opvolgend niet gelegen 

 zijn in de rigting van eei; zelfden voerslraal, eveneens assen van omwente- 

 ling zijn of kunnen zijn. Gevolgelijk is de as van omwenteling niet slechts 

 eene lijn, welke met de massa om hel vaste punt bewogen wordt, maai' ook 

 hare plaats of rigting ten opzigte van de elementen dei' massa is niet be- 

 stendig. De beweging der massa is wel eene wentelende beweging om eene 

 as, maai' dit slechts, voor eene zelfde as, gedurende een differentiaal-oogen- 

 blik. In een volgend dergelijk oogenblik draait het ligchaam om eene an- 

 dere as, oneindig digt nevens de eerste gerigt. De draaijende beweging 

 gaat als ware het onophoudelijk van de eene as op eene onmiddellijk vol- 



