20 OVER HET VEEBAND TUSSCHEN DE VOORTPLANTINGSSNELHEID VAN HET 



deeltjes van zulk een lichaam overeenkomen. Op dezelfde wijze dus, als zich in 

 veerkrachtige lichamen een verstoring van het evenwicht naar alle zijden met 

 eindige snelheid voortplant, moet dit ook in een diëlectrisch medium met een 

 verstoring van het electrische evenwicht het geval zijn. Verder is het bekend, 

 dat in elastische lichamen een regelmatige voortplanting van transversale en 

 longitudinale trillingen mogelijk is, en op dezelfde wijze moeten zich ook in 

 den isolator transversale en longitudinale electrische trillingen, d. w. z. periodieke 

 veranderingen der diëlectrische polarisatie, kunnen uitbreiden. Voor de voort- 

 plantingssnelheden dezer transversale en longitudinale trillingen vindt men dan resp. 



R ^l/4;r£(l +4tf#) R A 47re£ 



Hierbij valt nog op te merken, dat bij de transversale electrische trillingen 



overal P — 0, bij de longitudinale — — — = — = — — — = 0is. In 



dy <)2 dz da: d-v dy 



overeenstemming daarmede is dan ook (verg. (I) — (V)) bij de eerste trillingen 

 (p = 0, bij de laatste X = ft = v = 0. 



§ 22. Wanneer men de waarde der in (49) voorkomende constante A uit 

 electromagnetische metingen wil afleiden, zou men deze eigenlijk in de volkomen 

 ledige ruimte moeten uitvoeren. Men verricht ze echter in de lucht en wanneer 

 nu deze voor diëlectrische en magnetische polarisatie vatbaar is, zal de werke- 

 lijke waarde A van de waargenomen waarde A' verschillen. Helmholtz heeft 



aangetoond, dat dan 



A' 

 A = 



1/(1 + 4ffï„'l(l -f- 4,t# ') 



is, wanneer e Q ' en & Q ' de voor de lucht geldende constanten zijn. 



Wanneer echter in de lucht diëlectrische polarisatie kan opgewekt worden, 

 dan moeten ook in deze middenstof de boven besproken electrische bewegingen 

 kunnen plaats hebben. Om dan de voortplantingssnelheid V ' der transversale 

 trillingen in de lucht te verkrijgen, moet men in (49) e = s ', & = & ' stellen. 

 Let men bovendien op de boven aangegeven waarde van A, dan komt er 



Vo'-^|/('l+- L 7) (50) 



^' l énen', 

 § 23. Nu heeft men reeds lang opgemerkt, dat de grootheid j, op weinig 



