22 OVER HET VERBAND TUSSCHEN DE VOORTPLANTINGSSNELHEID VAN HET 



zooals zij hier is ontwikkeld, geen verklaring kan geven van de kleurschifting. 

 Maxwell, die het eerst de vergelijking (51) afleidde, is dan ook van meening, 

 dat deze slechts voor oneindig lange lichtgolven geldt, „because these are the 

 only waves whose motion can be compared with the slow processes by which 

 whe deterniine the eapacity of the dielectric." 



Verscheidene natuurkundigen hebben werkelijk de waarde van K voor ver- 

 schillende isolatoren met die van n 2 voor oneindig lange golven vergeleken en 

 daarbij de vergelijking (51) over het geheel bevestigd gevonden *. 



II. 



OVER DE LICHTBEWEGING IN EEN ISOTROPE MIDDENSTOF MET 

 MOLECULAIRE STRUCTUUR. 



§ 1. In het voorgaande hebben wij ons het medium, waarin de lichtbewe- 

 ging plaats heeft, als volkomen homogeen en doorloopend voorgesteld. Voor den 

 lichtaether bestaat er tot heden geen grond, aan de juistheid dezer opvatting' 

 te twijfelen, maar bij alle andere middenstoffen moet men, om den invloed van 

 dichtheid en samenstelling te leeren kennen, met de moleculaire structuur re- 

 kening houden. 



Wij zullen daarom thans de electrische bewegingen in een stelsel moleculen 

 beschouwen, maar ik moet hierbij reeds vooraf opmerken, dat het ons niet zal 

 gelukken, dit vraagstuk volledig op te lossen, maar dat wij ons met een eerste 

 benadering zullen moeten tevreden stellen. Niet alleen toch zijn wij bijna ge- 

 heel onbekend met het eigenlijke wezen der moleculen en van de electrische 

 bewegingen, die er in kunnen plaats hebben, maar het vraagstuk wordt nog 

 veel moeilijker door de omstandigheid, dat men de ruimte tusschen de moleculen 

 als met aether gevuld moet aanmerken, waarbij dan onze onbekendheid met de 

 wijze, waarop de moleculen in den aether liggen, nieuwe zwarigheden oplevert. 



Dat werkelijk de aether tusschen de moleculen aanwezig is, zal men wel bij 

 de gassen niet kunnen betwijfelen, daar toch de eigenschappen dezer lichamen 

 bij toenemende verdunning geleidelijk in die van den vrijen aether overgaan. 

 Maar ook bij vaste lichamen en vloeistoffen zou men op moeilijkheden stuiten, 



* Gibson en barclay, F/iil. Trans, 1871, p. 573; boltzmann, Pogg. Aitu., Bd. 151, 153, 155; 

 schillek, Pogg. Anti., Bd. 152; silow, Pogg. Ann., Bd. 15G, 158. 



