LICHT EN DE DICHTHEID EN SAMENSTELLING DER MIDDENSTOFPEN. 



93 



V. 



WATER. 



§ 6. Yoor die vloeistoffen, welke in tabel II een negatieve afwijking ver- 

 toonden, blijkt hetzelfde ook uit tabel IV. Vergelijkt men echter de verschillen 

 waarneming— berekening, die wij voor A, u a en n y gevonden hebben, dan blijkt 

 het, dat de bedoelde negatieve afwijkingen des te grooter worden, naarmate men 

 den brekingsindex voor een kleinere golflengte beschouwt. In overeenstemming 

 hiermede vertoont ook glycerine in II een zeer kleine positieve, maar in IV een 

 negatieve afwijking. Wij besluiten dus, dat bij glycerine, alcohol, chloorzink- 

 oplossing en zwavelkoolstof oorzaken bestaan, waardoor de brekingsindex bij 

 verwarming minder afneemt dan volgens de vergelijking (C) het geval zou moeten 

 zijn en dat deze oorzaken bij de meest breekbare stralen den grootsten invloed hebben. 



Maar zelfs bij het water schijnen dezelfde oorzaken te bestaan. Want de af- 

 wijking bij deze vloeistof is wel ook in tabel V positief gebleven, maar wordt 

 des te kleiner naarmate de golflengte afneemt. 



Het verdient hierbij opgemerkt te worden, dat de afwijking bij het water wer- 

 kelijk negatief wordt, wanneer men de verandering beschouwt, die de brekings- 

 index door samendrukking ondergaat. Jamin * kwam tot het resultaat, dat die 

 verandering de formule (A) volgt. Wanneer hij namelijk uit de waargenomen 

 verandering van n door die formule den coëfficiënt van samendrukbaarheid /u 

 (voor 1 atmospheer) afleidde, verkreeg hij voor gewoon gedestilleerd water 

 fi = 0,0000500, voor luchtvrij water // = 0,0000511, terwijl volgens Grassi 

 voor 0° C. ft = 0,0000504 is. Intusschen doet Mascart f, die de proeven van 

 Jamin herhaald heeft, opmerken, dat de temperatuur bij die proeven waarschijn- 

 lijk ongeveer 15° is geweest en dan is volgens Grassi /< = 0,0000471. Mas- 

 cart vindt voor de genoemde temperatuur uit zijne optische proeven door middel 



* Ann. de cJdm. et de phys. 3 Série, T. 52, p. 163. 

 f Pogg. Ann., 153, p. 154. 



