LICHT EN DE DICHTHEID EN SAMENSTELLING DER MIDDENSTOFFEN. 105 



Bij de mengsels van zwavelzuur en water doet zich nog een eigenaardigheid 

 voor. Wanneer men, met water te beginnen, het gehalte aan S0 4 H 2 grooter 

 laat worden, dan nemen de brekingsindices eerst toe, om voor een gehalte van 

 84 a 85 pCt. een maximum te bereiken en vervolgeus af te nemen. Ofschoon 

 nu de formule (O) weer niet volkomen juist blijkt te zijn, voert zij toch, zooals 

 uit tabel IX blijkt, tot een dergelijk verloop van de brekingsindices, hoewel de 

 dichtheid d geen maximum vertoont, maar steeds bij toeneming van p grooter 



*» — 1 

 wordt. Het bedoelde verschijnsel hangt hiermee samen, dat de grootheid 



voor het mengsel met het grootste gehalte kleiner is dan voor water. Het ge- 

 volg daarvan is, dat de constante O in de vergelijking (3) negatief wordt, en 



l + 2/cd 

 dat dus k bij toeneming van p steeds afneemt. Nu is echter « 2 = -, _- Ad • 



Neemt dan, bij toeneming van p, k af en d toe, dan is het mogelijk, dat voor 

 een bepaalde waarde van p het product k d en daarmede n een maximum wordt. 

 Dit zou natuurlijk nooit kunnen plaats hebben, wanneer k en d in gelijken zin 

 veranderden. 



Ook bij de mengsels van alcohol en water heeft iets dergelijks plaats, als bij 

 die van zwavelzuur en water. Hier is k des te grooter, naarmate het alcohol- 

 gehalte toeneemt, maar d neemt daarbij af, zoodat beide grootheden ook hier 

 in tegengestelden zin veranderen. 



Overigens moet niet verzwegen worden, dat ook de formules (A) en (B') tot 

 een dergelijk verloop van den brekingsindex voeren, als het hier besprokene. 



IX. 



19 



NATÜUBK VF.RH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XVIII. 



