108 OVEE HET VERBAND TUSSCHEN DE VOORTPLANTINGSSNELHEID VAN HET 



Ook in deze tabellen ziet men de afwijkingen tusscken den waargenomen en 

 den berekenden brekingsindex, zoodra ten minste het bedrag ervan eenigszins 

 aanmerkelijk is, voor de meest breekbare lichtstralen de grootste waarde aanne- 

 men, geheel in overeenstemming met het in 't laatst der vorige § uitgesproken 

 vermoeden. Dit vermoeden wordt ook nog hierdoor bevestigd, dat in Tabel IX 

 de berekende waarde van het maximum van den brekingsindex te hoog is, want 

 dit strookt geheel met het vroeger verkregen resultaat, dat de brekingsindex bij 

 vermeerdering der dichtheid minder toeneemt, dan volgens onze theorie het geval 

 zou moeten zijn. Ook bij de mengsels van alcohol en water treden afwijkin- 

 gen in denzelfden zin op als bij die van zwavelzuur en water, ofschoon in tabel 

 X juist het mengsel met den grootsten brekingsindex geene afwijking voor den 

 straal D vertoont. 



Tot dergelijke uitkomsten komt men ook, wanneer men uit de gegevens van 

 tabel XII door middel van de formule (C) den brekingsindex van vast chloor- 

 natrium berekent. Ook voor de oplossingen dezer stof geldt nl. een vergelijking 

 van den vorm (3) en men heeft daarin slechts p = 100 te stellen, om de groot- 

 heid k voor watervrij chloornatrium te vinden. Kent men dan nog d voor het 

 vaste keukenzout, dan kan men n berekenen. Nu is volgens Hoek en Oüde- 

 maxs * bij 15° C. voor het klipzout cl =^ 2,162 en ik vind hieruit voor den 

 straal D n = 1,596. Volgens de metingen der genoemde natuurkundigen is 

 echter n = 1,544, zoodat ook hier de theorie een te groote waarde oplevert, 

 wanneer men uit den brekingsindex eener stof in den eenen toestand den bre- 

 kingsindex voor een anderen, dichteren toestand afleidt. 



§ 14. Door verschillende natuurkundigen is aangetoond, dat men den bre- 

 kingsindex van een aantal scheikundige verbindingen op dezelfde wijze uit de 

 samenstelling berekenen kan, als dit bij mengsels mogelijk is. Zoo is b. v. door 

 Schrauf eene met (A') overeenkomstige formule, door Landolt en Dale en 

 Gladstone eene vergelijking, die als een uitbreiding van (B' ) is te beschouwen, 

 op verbindingen toegepast. Iets dergelijks kan men nu ook met de formule (E') 

 van het tweede hoofdstuk beproeven, ofschoon men, nu deze reeds voor mengsels 

 niet geheel juist is, ook bij verbindingen wel in geen geval iets anders dan een 

 ruwe benadering kan verwachten. Ik heb daarom slechts de brekingsindices 

 van een aantal verbindingen van koolstof, waterstof en zuurstof', die door 

 Landolt f onderzocht zijn, met de bedoelde formule vergeleken. Men vindt in 



* Hoek et Oudemans, Recherches sur la quantitê d' ether contenue dans les liquides, p. 31. 

 t Landolt, Pogy. Ann. Bil. 122, p. 545 en Bel. 123, p. 595. 



