6 NIEUWE GEOLOGISCHE ONTDEKKINGEN OP JAVA. 



het oude gebergte en de jongere tertiaire lagen. Volgt men een van de voet- 

 paden, die naar het zuiden loopen, dan klimt men tegen de koppen dezer lagen 

 naiir boven. 



De tertiaire lagen bestaan betwden uit conglomeraatlagen en kalksteen met 

 foramiuiferen ; verder naar boven uit mergels, zandsteenen en brecciën, hoofd- 

 zakelijk van andesitisch materiaal. 



De dieper liggende conglomeraatlagen zijn vooral verder westelijk goed te be- 

 studeeren. Ze bestaan uit zeer vaste conglomeraten van afgeronde kwarts- en 

 kwartsietstukken, en uit dikkere banken, waarin behalve de reeds genoemde, 

 nog groote brokstukkeu glimmerschiefer, kwartsietschiefer, kwartsporfier en kalk- 

 steen voorkomen. De algemeene richting dezer tertiaire lagen is 40" tot 60o, 

 het invallen 45° tot 10° naar het zuid-oosten, en dus niet overeenkomende met 

 dat van de oude schieters, die meestal naar het noorden of naar het westen 

 hellen. 



{w. (j.) R. Fennema. 



Aan deze beschrijving, die geen twijfel overlaat dat hier de oude schiefer- 

 formatie aan den dag treedt, kan ik nog het volgende toevoegen. 



Het serpentijnscliiefer ten noorden van Poetjangan bestaat mikroskopisch uit 

 eene lichtgroene fijnvezelige massa, die aggregTaatpolarisatie vertoont. Daarin 

 liggen zeer vele lichtergroen gekleurde vezels en blaadjes, die een weinig ster- 

 ker polariseeren. De vezelige dwarsdoorsneden zijn meestal krom ; zij schijnen 

 donker te worden, als de lange kanten evenwijdig aan eene nicolhoofdsnede 

 zijn. Men kan deze vezelige partijen tot chrysotil rekenen. Verder is veel 

 octaëdrisch ijzererts voorhanden, waarschijnlijk chromiet. Dit erts is altijd 

 opaak; enkele kleine scherpe octaëdertjes zijn bruin-doorschijnend; ik reken ze 

 echter niet tot chromiet, maar liever tot picotiet; zij hebben ten minste eene 

 groote gelijkenis met de bekende kristalletjes, die men zoo dikwijls ingesloten 

 in olivien aantreft. 



Een overschot van de mineralen, waaruit deze serpentijn kan zijn ontstaan, 

 hetzij olivien, diallaag of bronziet, was in de tot nog toe vervaardigde mikro- 

 skopische plaatjes niet met zekerheid aan te wijzen. 



liet kivartsporfier, dat gangvormig in de schiefers optreedt, doet in mikrosko- 

 pische plaatjes de volgende bestanddeelen zien: groote doffe plagioklazeu, die 

 allen nog duidelijke veelliugsstreping vertoouen; zij bereiken eeue grootte tot 

 7 millimeter. Orthoklaas kon niet met zekerheid aangetoond worden en schijnt 

 geheel te ontbreken. Heldere kwartsen, dikwijls met kristal-omgrenzing, zelden 



