NIEUWE GEOLOGISCHE ONTDEKKINGEN OP JAVA. 15, 



is die vulkaanreeks als eene dwarsspleet te beschouwen ; zij kan geologisch met 

 hetzelfde recht tot Java als tot Sumatra gerekend worden. Men zal eene be- 

 schrijving van deze eruptiepunten en hunner gesteenten vinden in mijne „Topo- 

 graphische en Geologische Beschrijving van Zuid-Sumatra", die met talrijke kaar- 

 ten en profielen weldra in het Jaarboek van het Mijnwezen in Nederlandsch 

 Oost-Indië zal verschijnen. 



De gesteenten van de genoemde eruptiepunten bestaan meestal uit augietande- 

 siet en bazalt. Op Rakata komen ook glasachtige modificatiën van augietande- 

 siet voor. Zij onderscheiden zich weinig van de bekende uiterst eentoonige 

 eruptieproducten, die men aan de overige vulkanen van Sumatra en van Java 

 vindt, en die bijna altijd uit augietaudesiet en bazalt bestaan. 



Alleen de gesteenten van Java's Eerste Punt verdienen hier eene bijzondere 

 vermelding, daar dergelijke gesteenten tot nog toe op de eilanden van den Indi- 

 schen Archipel niet zijn aangetroffen. 



De hoofdmassa van de rots bestaat uit een donker glasgesteente, waarin voor 

 het bloote oog alleen enkele glinsterende veldspaten te zien zijn. 



Mikroskopisch is dit een zeer interessant gesteente. In eene lichtkleurige 

 grondmassa liggen porfirische kristallen van plagioklaas, augiet, hoornbleude en 

 een weinig magnetiet. De veldspaat is hier van buitengewone helderheid, meest 

 in brokstukken van kristallen voorhanden, en duidelijke plagioklastische streping 

 vertoonende. Sanidien werd niet zeker gevonden. De augiet is lichtgroen ; van 

 barsten, loodrecht op de as c, gaat eene vezeling evenwijdig aan de as c zelve 

 uit; deze vezels zijn pleochroïtisch, grasgroen als het licht evenwijdig aan ü, en 

 bruingroen als het loodrecht daarop doorgaat. Ik houd deze vezels voor hoorn- 

 blendesubstantie ; daar vele sneden uit den gordel o P : oo P ^ voorhanden zijn, 

 herinneren deze augieten zeer aan enstatiet, dat, door omzetting in bastiet, dezelfde 

 vezeling vertoont. Intusschen vindt men hier ook verscheidene doorsneden met 

 de vezeling, die scheef uitdooven, en dus monoklien moeten wezen. 



De hoornblende, bruingroen van kleur, is in tamelijk talrijke kristalstukken 

 en dwarsdoorsneden voorhanden. 



Het merkwaardigste van dit gesteente is de grondmassa, die in overvloed voor- 

 handen is. Zij bestaat uit een waterhelder glas, waarin vooreerst duizenden van 

 de allerfijnste stokjes, niet langer dan 0.015 en niet dikker dan 0.001 millimeter. 

 De kleur is uiterst lichtgroen, maar door de fijnheid schijnen zij bijna ongekleurd, 

 en alleen aan de grootste stokjes is de kleur bemerkbaar. Zij liggen in stroomen 

 achter elkaar, met de lange assen in dezelfde richting en geven aan dit gesteente 

 eene buitengewoon fraaije fluidaalstruktuur. Yerder vindt men overal in dit glas 

 perliüsche sprongen \ soms loopeu zij cirkelvormig rond en sluiten zich, soms 



