NIEUWE GEOLOGISCHE ONTDEKKINGEN OP JAVA. IT 



afzetting van de kwarts in mikrokristallijne en kryptokristallijne aggregaten, zal 

 wel alles toe te schrijven zijn aan vloeistoffen, die in den peksteen eerst na de 

 vastwording circuleerden. Het is een and esietpeksteenpoy fier met SjjaeroJiethen. 



Deze gesteenten zijn iets zuurder dan de meeste augietandesieten en glasge- 

 steenten van Sumatra, die gewoonlijk niet meer dan 61 pCt. Si Oj bevatten. 



A^'olgens de analyse van Dr. Cretier te Batavia bevatten zij : 



De perliet: 69.80 pCt. Si Oj, 1.43 pCt. Ca O, 2.00 pCt. Naj O, geen K3 O, 

 maar niet minder dan 7.37 pCt. H2 O. 



Het sphaeroUethgesteeiite bevat nog meer kiezelzuur, ongeveer 72 pCt., maar 

 daarentegen slechts 3 pCt. water. 



De perliet is tot nog toe het eenigste icaterhoudende glasgesteente van den 

 Indischen Archipel ; al de overige peksteenen en obsidianen zijn watervrij. Het 

 hooge watergehalte schijnt aan de perlietstructuur bevorderlijk te zijn, en dat 

 die structuur bij geen der andere glasgesteenten is waargenomen, hangt misschien 

 juist daarmede samen dat zij allen watervrij zijn. 



Tot nog toe staan de gesteenten van Java's eerste punt, zoowel wat hunne 

 mikroskopische als wat hunne chemische samenstelling betreft, geheel alleen 

 onder de vulkanische gesteenten van den Indischen Archipel. 



V. Leucietgesteenten van den vulkaan Moeriah en van den berg 

 Patti Ajain in de residentie Djapara. 



Kort geleden werden mij door den mijningenieur Fennema verscheidene slijp- 

 monsters ter onderzoeking afgestaan van gesteenten, door hem verzameld op een 

 verkenningstocht door midden-Java. 



Voor het verzamelen van handstukken en het doen van nauwkeurige geolo- 

 gische waarnemingen was op die reis niet veel tijd, aangezien de tocht ten be- 

 hoeve der artesische waterverzorging plaats had. Intusschen werd hierin zooveel 

 mogelijk te gemoet gekomen door het verzamelen van onverweerde gesteente - 

 scherven, ten einde daarvan mikroskopische praeparaten te vervaardigen. 



De verzamelde monsters zijn afkomstig van den vulkaan Moeriah, met het 

 voorgebergte Patti-Ajam, Merbaboe, Merapi, Lawoe en Ardjoeno, benevens van 

 den vulkaan Lassem in Rembang aan de noordkust van Java *. Alle monsters. 



* De vulkaan Lassem is, volgens Je topographische kaart, 806 meter hoog. 



NATÜUKK. VEIiH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXI. 



