VAN DEN NEDEELANDSCH-INDISOHEN ARCHIPEL, ENZ. 9 



0. cUspansa Sow, 5 è, 6 milliin. groot. 



0. papi/racea Bonbee (= O. Prattl MiCH. = 0. Fortlsi d'Arch. = O. discus 

 RüTiM.) 15 millim. groot. 



De kleinste soort is de talrijkste en komt in millioenen exemplaren voor. 

 Nummulieten bevat deze eoceene kalksteen in het geheel niet. 



Aan het einde van de eoceene periode had eene groote opheffing plaats, waar- 

 door het gedeelte van Sumatra, dat wij uu de Padaugsche Bovenlanden noemen, 

 droog werd gelegd. In den post-eoceenen tijd hadden wel belangrijke zeeafzet- 

 tingen plaats in andere gedeelten van Sumatra (Benkoelen, Palembang) en op 

 Java, op Nias, enz., maar in de Padangsche Bovenlanden komen noch mioceene, 

 noch plioceene afzettingen voor. Wel is waar werden ook daar in een na-eoceen 

 tijdperk nog sedimenten gevormd, die door rivieren of in binnenmeren tot af- 

 zetting kwamen, maar deze behooren allen reeds tot de kwartaire en de recente 

 perioden. 



Daarentegen hadden in den jong-tertiairen tijd belangrijke eruptiën plaats van 

 oudere vulkanische gesteenten, terwijl de opbouwing der groote vulkanen in 

 hoofdzaak eerst in de kwartaire periode valt, en tot heden werd voortgezet. 



Onder deze eruptiefgesteenten zijn de volgende groepen te onderscheiden: 



1. Eene oudere cmgietcmdeslet-eruptie, die aan het einde der eoceene periode 

 plaats had, en waarschijnlijk samenvalt met de algemeene opheffing van de 

 Padangsche Bovenlanden boven den zeespiegel. 



Deze oudere augietandesieten beginnen reeds in Zuid-Sumatra. Een gedeelte 

 van het gebergte, dat de grens tusschen de residentiën Benkoelen en Palembang 

 vormt, bestaat uit deze gesteenten. Zij zijn tot Padang te vervolgen, houden dan 

 voor korten tijd op, maar treden in de omstreken van Sibogha weder te voor- 

 schijn ; hoe ver zij nog noordelijker doorloopen, is onbekend. Blijkbaar heeft hier 

 eene eruptie langs eene zeer lange spleet plaats gevonden, welker richting met 

 de lengteas van Sumatra — N.W. — Z.0. — samenvalt. Deze andesieten vormen 

 dus lange gebergteruggen, en treden niet in vulkaanvorm, hetzij met of zonder 

 krater, op. 



De tijd van deze eruptie komt overeen met die der oudste andesieteruptie oj» 

 Borneo, die eveneens, na afzetting van het bovenste eoceene lid, plaats had ; en 

 hetzelfde schijnt op Java het geval te wezen. Daaruit volgt dan verder, dat de 

 oudste sedimenten, die uit werkelijke andesiettuflen bestaan, hoogstens een oud- 

 mioceenen ouderdom kunnen bezitten. 



2. Eene groep van plagioklaas-hoornblende gesteenten. Plagioklaas heeft de over- 

 hand, sanidien schijnt geheel of bijna geheel te ontbreken, ofschoon veel doorsneden 

 in de mikroskopische plaatjes geen streping vertoonen. Daarbij hoornblende, 



8 



UATUURK. VEKH. DER KON"INKL. AKADEMIE. DEEL XXI. 



