VAN DEN NEDEELANDSCH-INDISCHEN ARCHIPEL, ENZ. 15 



mergelformatie te voorsehiju, welker ligging aan duidelijkheid zeer te wenschen 

 overlaat, omdat alles door puinsteentuffeu bedekt wordt en de kalksteenen uit 

 dit tuf gewoonlijk slechts hier en daar als klippen uit komen kijken. Aan 

 de rivier Saka, in de nabijheid van het dorp Saoeng-Naga I, ligt in dezen kalk- 

 steen eene beroemde vogelnestgrot, „Renah" genaamd. De kalksteen is geelwit 

 en fijnkorrelig kristallijn ; de mergels van Batoe-Radja bezitten meer graauwe 

 en blaauwe kleuren. De in deze gesteenten gevondene versteeningen (vindplaats 

 g) zijn volgeus Dr. Böttgek eoceen., en behooren bepaald tot de bovenste, 4de 

 étage. De kalksteenen van Batoe Mendjoeloer in de Padangsche Bovenlanden, 

 van Batoe Radja aan de rivier Ogan, en van de rivier Riam-Kiwa in het zuide- 

 lijk gedeelte van Borueo, welke laatste eveneens tot de bovenste afdeeling van 

 de eoceene formatie behooren (zie verder beneden), bevatten verscheidene gemeen- 

 schappelijke soorten. 



Aan de rivier Ogan, en wel bij de plaatsen Toeboean en Batoe-Radja wordt 

 deze eoceene kalk- en mergelformatie door eene jongere formatie bedekt, die uit 

 zachte zanderige blaauwgraauwe mergels bestaat, en dikke lagen dofbruine bruin- 

 kolen bevat. Dezelfde bruiukoolhoudende formatie komt ook verder noordelijk, 

 aan de rivier Enim bij Darmah, en aan de rivier Lematang, tusschen Lahat en 

 Moeara-Enim, te voorschijn. Bijna overal is deze jongere vorming door kwartaire 

 afzettingen bedekt, en daarom alleen aan de randen der rivierbeddingen duidelijk 

 waar te nemen. 



Bij de plaats Saoeng-Naga II, niet ver van Batoe-Radja, alwaar zich de rivier 

 Langkajap met de Ogan vereenigt, heeft de eoceene kalksteen ongeveer eene 

 helling van 20° naar het noorden; de jongere bruiukoolhoudende lagen vallen 

 eveneens naar het noorden in, maar zeer vlak, hoogstens met 5° tot 8°, en 

 hetzelfde is bij Toeboean het geval. Eene discordante ligging is dus duidelijk 

 merkbaar ; of deze jongste lagen echter mioceen of plioceen genoemd moeten 

 worden, is onzeker, daar geene versteeningen gevonden zijn. Te oordeelen naar 

 de hoedanigheid der doffe bruinkolen en der zachte mergels, ben ik geneigd 

 deze lagen voor zeer jong tertiair, plioceen^ te houden, te meer daar lagen en 

 kolen groote gelijkenis bezitten met eene bruiukoolhoudende formatie in Ben- 

 koelen (zie verder beneden), die jonger dan oud-mioceen is. 



Van de lagen aan de rivier Ogan werd het profiel fig. 2 samengesteld. 



Eoceene lagen zijn in Benkoelen niet bekend, maar verscheidene jongere tertiaire 

 afzettingen komen daar voor. Daar intusschen ook hier het hinderlijke roode 

 diluvium (roodbruine klei met rolstukken) bijna overal de tertiaire lagen geheel 

 of gedeeltelijk bedekt, is hare ligging slechts op enkele plaatsen duidelijk te 

 zien. Het profiel fig. 3 geeft eene doorsnede van Benkoelen, tusschen de plaatsea 



