18 GEOLOGISCHE AANTEEKENINGEN OVER DE EILANDEN 



E. D. M. Verbeek. Eerste verslag over een onderzoek naar kolen op liet 

 eiland Kias, Jaarh. Mijnwezen 1874, I, blz. 157 e v. ; Geologische Itcscbrij ving 

 van het eiland Nias, Jaarb. Mijnwezen 1876, I, blz. 1 e. v. ; On the geology 

 of Central Sumatra, Geol. Magazine 1875, page 484. 



I>. Het Zuid-Oostelijk (/edeelte van Borneo. 



Het resultaat van mijne geologische onderzoekingen in het Zuid-Oostelijk ge- 

 deelte van Borneo, is nedergelegd in de volgende geschriften: 



R. D. M Verbeek. Die Nummuliten des Borneo-Kalksteines, Neues Jahrb. 

 für Mineralogie 1871, Seite 1 etc; De nummulieten uit den eoceeneu kalksteen 

 van Borneo (Is eene verbeterde bewerking van het vorige geschrift, en bevat 

 bovendien een kort overzicht der eoceene formatie van Borneo), Jaarb. Mijniv. 

 1874, II, blz. 133 e. v. ; Geologische beschrijving der districten Riam Kiwaen 

 Kanan in de Zuider- en Ooster-Afdeeliug van Borneo, Jaarb. Mijniv. 1875, I, 

 blz Ie V. ; E. D. M. Verbeek, O. Böttger, Th. Geyler und K. ton Fritsch. 

 Die Eociinformation van Borneo und ihre Versteinerungen. Palaeontograghica, 

 Supplement III, Lieferung 1. Mit XIX Tafeln. Cassel 1875, 1877 und 1878. 



Ik zal hier mijne vroegere beschrijvingen niet herhalen, maar wil alleen de 

 eoceene afzettingen met die van Sumatra vergelijken. 



In het zuidoostelijk gedeelte van Borneo zijn de eoceene afzettingen in 3 étages 

 aanwezig, die door mij met a, /3 en y onderscheiden zijn. 



Etage «. Kwartszandsteenen zonder dierlijke versteeningen, harde kleisteeneu 

 en i^ekkoollagen. Dikte 160 meter. 

 „ /?. Zachte kleisteenen en mergels, met enkele nummulieten en Orbitoides 

 papyracea Boubée. Veel telliniden en overblijfselen van krabben. Dikte 

 250 meter. 

 „ /. Nummulietenkalk met millioenen nummulieten, ook orbitoïden. Dikte 

 20 tot 90 meter. 



Volgens de onderzoekingen van Dr. Böttger, is de ótage IV Sumatra het vol- 

 komen aequivalent van den uuinmulietenkalk van Borneo. De volgende verstee- 

 ningen komen iu beide formatiën voor: Cerithium filocinctum Boettg.; Turbo 

 obliquiis Jenk. ; Phasianella Oweni d'Arch. ; Pecten Bouéi d'Arch. ; Spondylas 

 rarispina Desh. ; terwijl de kalksteen van Batoe Radja in Palembang onder 

 anderen de volgende soorten bevat : Teredina annulata Boettg. ; Pecten mul- 

 tiramis Boettg., waarvan de eerste in étage y Borneo, de tweede in étage IV 

 Sumatra te voorschijn komt. 



Deze drie kalkafzettingen zijn dus stellig als even oude vormingen te be- 

 schouwen, ofschoon de kalkstceiien van Sumatra geen enkelen numinuliet bevatten. 



Ook de versteeningen van />' Borneo en étage III Sumatra vertoouen veel 



