VAN DEN NEDERLANDSCH-INDISCHEN ARCHIPEL, ENZ. 1^ 



overeenstemming. In beide formatiën komen veel telliniden en krabben voor, maar 

 voor zoo ver de slecht bewaarde toestand van de versteeningen vau AuER dit 

 liet beoordeelen, schijnen er geen overeenstemmende soorten in aanwezig te zijn. 

 De onderste étage I van Sumatra is door mij op Borneo niet gevonden. 

 E, Java. 



De ligging en het onderling verband van de tertiaire sedimenten op Java 

 zijn door Junghuhn in zijn groot werk {Java^ seine Gestalt, etc.) helaas tamelijk 

 onvolledig, en, zooals Prof. VON Hochstetter het eerst bewees, zelfs niet altijd 

 juist, beschreven. 



Van den ouderdom der jongere afzettingen weten wij nog zeer weinig, of- 

 schoon deze gewoonlijk rijk aan versteeniiigen schijnen te zijn; en de eoceene 

 afzettingen van het eiland zijn zoo goed als geheel onbekend. 



Uit de beschrijving van Junghuhn in zijn Java, duitsche uitgave, Band III, 

 blz. 163—179, is bekend dat aan de zuidkust van de residentie Bantam, in 

 het stroomgebied der rivieren Siki, Madoer en Sawarna, eene koolhoudende for- 

 matie voorkomt. 



De kooUagen in de zandsteenen der bergen Gompol en Patat (blz. 163 167) 

 staan bijna vertikaal; daarop volgen zachte kleilagen, waarin de Tji-Karang 

 zijn bed heeft uitgespoeld, ook nog met kolen; dan volgen fijne zandsteenen en 

 mergels, en ten slotte kalksteen van den berg Karang of Tanggil, met eene 

 helling van 60° tot 65°. Hier zijn dus de kalksteen en de tusschenliggende 

 mergels bijna even steil opgericht als de onderliggende koollagen. 



Op blz. 176 wordt gezegd dat het terrein aan den berg Madoer zeer verwor- 

 pen is, en dat daar slechts enkele grootere kalkbrokstukken uit den grond steken. 

 Dan volgt, blz. 178, dat aan de rivier Sawarna veel kalksteen aan de opper- 

 vlakte is te zien, en dat hier de onderliggende koollagen slechts geringe helling 

 bezitten. Uit deze beschrijving kan men opmaken dat de zandsteenen en klei- 

 steenen met kolen, de mergellagen en de kalksteen, concordant op elkaar vol- 

 gen; de kalksteen is volgens Junghuhn dikwijls mergelachtig, afwisselend in 

 karakter, en dit gesteente sluit verder oostelijk aan de rivier Kaso nummulieten 

 in (Junghuhn Java III, Seite 64, 87 und 203). Of deze versteeningen werke- 

 lijke nummulieten zijn, dan wel tot Orbitoides of tot eenig ander foraminiferen- 

 geslacht behooren, moet intusschen nog nader worden bewezen. 



Deze formatie openbaart zich dus in drie étages. De onderste bestaat uit 

 kwartszandsteenen zonder dierlijke versteeningen, en bevat de koollagen ; de 

 middelste is uit mergels samengesteld, de bovenste uit kalksteen. Ieder zal hier 

 de groote gelijkenis met de eoceene formatie van Borneo herkennen, en daar de 

 kolen van dezelfde goede hoedanigheid zijn als de Borneo-kolen, komt het mij 



9* 



