"20 GEOLOGISCHE AANTEEKENINGEN OVER DE EILANDEN 



ZOO goed als zeker voor, dat deze drieledige formatie iii Zuid-Bautam eoceen is. 

 Ik heb de lagen tot heden zelf nog niet kunnen bezoeken. 



In het jaar 1879 was ik eenige dagen in de Preanger Regentschappen, on 

 bezocht Soekaboemi, Tjandjoer, Radja-Mandala en Bandoeng. Mijn Ycrblijf te 

 Soekaboemi was te kort om er een duidelijk geologisch OA'erzicht te verkrijgen ; er 

 komen daar koollioudende zandsteenen en orbitoïdenhoudende kalksteenen voor, 

 die waarschijnlijk eoceen zijn, en, iets meer naar het zuiden, jongere mergel en 

 zandsteenen, die waarschijnlijk mioceen zijn. Beide formatiën gaan oostwaarts 

 voort tot in de omstreken van Radja Mandala. 



Hier, in de nabijheid van het kleine dorp Goeha *, is de beroemde plaats, 

 "waar een dikke kalkbank bijna vertikaal is opgericht, en naar het zuiden door 

 eveneens zeer sterk hellende zanderige en mergelach tige gesteenten bedekt wordt: 

 dezelfde gesteenten die ten zuiden van Soekaboemi gevonden worden. Junghuhn 

 meende nu dat de kalksteen het bovenste lid was van de bijna loodrecht staande 

 lagen; maar v. Hochstetter, die deze plaats in het jaar 1858 bezocht, bewees 

 dat de kalksteen de onderste van de aldaar ontbloote lagen is, en bedekt wordt 

 door de zandsteenen en mergels, die brokstukken kalksteen insluiten, en dus 

 stellig jonger zijn. 



De helling der lagen neemt van het zuiden naar het noorden toe, is echter 

 steeds naar het zuiden gericht; de kalkbank, als de noordelijkste laag, heeft de 

 grootste helling, v. Hochstetter houdt de kalk voor eoceen^ de zandsteenen 

 voor mioceen (zie Novara-Beise, Seite 137 — 147). 



In het vorige jaar bezocht ik Goeha, en moet erkennen dat de beschrijving 

 van Prof. v. Hochstetter volkomen juist is. De zandsteenen, welke de kalk 

 bedekken, sluiten niet alleen brokstukken van kalk, maar ook zeer veel andesiet- 

 brokstukken in, en zijn, ten minste gedeeltelijk, als zanderige andesiettuffen te 

 beschouwen. Deze lagen moeten nog ver naar het zuiden doorloopen. Waar- 

 schijnlijk behoort ook de aan versteeningen zoo rijke Goenoeng Sela in het Tji- 

 Lanangdal tot dit terrein, maar ik had toen geen gelegenheid die plaats te bezoe- 

 ken. De kalksteen bevat zeer veel orbitoïden, maar, voor zoo verre ik in microsco- 

 pische plaatjes heb kunnen ontdekken, geen nummulieten. De eoceene ouderdom 

 van deze orbitoïdcnkalk is uit de ligging echter waarschijnlijk genoeg; ter zijner 

 bepaling is het voorkomen van nummulieten in het geheel niet noodzakelijk, 

 want de orbitoïdenkalken van Sumatra bevatten in het geheel geen nummulieten 



• Goea, of, zooals het uitgesproken wordt, Goeha, betoekent grot. In den kalksteen komen 

 Lolen voor, bewoond door zwaluwen, die eetbare nesten bouwen. 



