■22 GEOLOGISCHE AANTEEKENLNGEN OVER DE EILANDEN 



gewoonlijk 41/2, slechts zelden 6, dikte 2 millimeter ; 6 omg-augeu, centriile kamer 

 zeer groot, een volwassen exemplaar heeft ongeveer 100 kamers. Wijkt in 

 geen belangrijk punt van den N. Lamarcki d'Arch. et Haime af. Komt in 

 duizenden exemplaren voor. 



NmnmuUtes laevigata Lam. 



Stompe, eenigszius onregelmatig gekromde schijf, met zeer fijne puntjes bezet. 

 Diameter 16, dikte 4 millim., 16 omgangen. Slechts zeer zelden vindt men 

 grootere exemplaren van I8V2 bij 5 millim., en met 18 of 19 omgangen. Cen- 

 trale kamer zeer klein. De eerste 6 omgangen staan dicht bij elkaar, de 7de 

 omgang is breeder, de S^te tot lO^en omgang zijn de breedste van allen, maar 

 vertoonen veel onregelmatige verbuigingen, waardoor de kamers soms bijna ge- 

 heel samengedrukt worden; de laatste 6 (in de grootere exemplaren de laatste 8), 

 en vooral de 4 buitenste omgangen, staan weder dichter bij elkaar, en zijn 

 dikwijls verbogen en samengedrukt. Een volwassen exemplaar heeft ongeveer 

 400 kamers. Laat zich zeer goed met den door d'Archiac beschreven N. laevi- 

 gata Lam. vereenigen. Komt in de mergels in minder talrijke exemplaren voor 

 dan de N. Lamarcki. 



Orhitoides papyracea Boubée, nova var. 



Groote schijf, 40 tot 50 millim. in doorsnede, met eene eenvoudig ronde ver- 

 hoogiug, of met eene tepelvormige verdikking in het midden. Deze versteeningen 

 zijn vroeger door mij voor O. discus (= O Fortisi := O. papyracea) gehouden 

 {Jaarb Mijnw. 1875, I, blz. 119), en de mergels van Djokdjakarta hoofdzake- 

 lijk om deze versteening tot de étage ft Borneo (= étage 3 Sumatra) gerekend. 

 Een microscopisch onderzoek der versteeniugeu deed echter zien dat ze wel tot 

 het genus Orhitoides behooren, maar waarschijnlijk tot eene andere soort dan 

 O. papyracea, of ten minste tot eene bijzondere variëteit, omdat de mediaanlaag 

 zeer dun is, en veel dunner dan ik die tot nog toe in de eigenlijke O. papyracea 

 vond. Daardoor heeft onze Orbitoïd meer gelijkenis met den O. Fortisi van 

 SciNDE, afgebeeld door Carpenter in het fraaije werk: „Introduction to the 

 study of the foraminifcra". Bay-Societij 1862, Plate XX, Fig. 10; en het komt 

 mij nog altijd zeer twijfelachtig voor of alles wat door verschillende schrijvers 

 onder de namen O. papyracea, Fortisi, Pratti, discus, etc. beschreven is, wel 

 tot dezelfde soort mag gerekend worden. ïen minste vat men dan hier als 

 verschillende variëteiten van dezelfde soort versteeningen samen, die onderling 

 evenveel verschil opleveren als sommige nummulieten, die als verschillende soor- 

 ten beschreven worden. Ik heb ons fossiel O. papyracea var. Jaraiia genoemd. 



De kolen, die onder de lagen met nummulieten en orbitoïden voorkomen (zie 

 het bovengenoemde geschrift van den mijningenieur P. VAN Dijk), zijn doffe 



