VAN DEN NEDERLANDSCH-INDISCHEN ARCHIPEL, ENZ. 23 



zwartbruine bruinkolen van slechte hoedanigheid, en gelijken niets op de eoceene 

 Indische kolen. De geheele formatie heeft een zeer jong uiterlijk ; de slechte 

 kwaliteit der kolen, verbonden met de zachte brokkelige hoedanigheid der mer- 

 gels, en de ligging van die formatie op andesiet, maken het waarschijnlijk dat 

 men hier met eeue mioceene formatie te doen heeft, ofschoon de lagen talrijke 

 nummulieten en orbitoïden bevatten. Zooals hierboven reeds gezegd is, bevatten 

 de mioceene mergels van Nias ook orbitoïden, en de plioceene kalk van Mas 

 zelfs nummulieten, zoodat het voorkomen van de genoemde versteeningen geens- 

 zins tot de eoceene formatie beperkt is. De ouderdom der Djokdjakarta-mergels 

 moet voorloopig nog eene opene vraag blijven, totdat andere versteeningeu ge- 

 vonden zijn. 



De door Junghuhn verzamelde versteeningen zijn eindelijk bepaald geworden, 

 wat in het belang der wetenschap zeer te prijzen is. De beschrijving, voorzien 

 van fraaije afbeeldingen, door Professor K. Martin te Leiden {Die Tertiair- 

 schichten au f Java, Leiden 1879) is gedeeltelijk reeds in druk verschenen. 



De JuNGHUHN'sche petrefacten schijnen voor het allergrootste deel uit mioceene 

 lagen afkomstig en even oud te zijn als de Nias-versteeningen. Maar, indien 

 er in de JuNGHUHN'sche collectie ook geen enkele eoceene versteening te vin- 

 den ware, mag daaruit nog geenszins besloten worden tot het ontbreken van 

 de eoceene formatie op geheel Java. De mergels van Djokdjakarta, die toe- 

 vallig juist nummulieten en orbitoïden bevatten, reken ik nu niet meer tot de 

 eoceene formatie, maar de orbitoïden-kalksteen van Goeha en de kwartszand- 

 steenen met kolen, beuevens de concordant daarop liggende mergels en kalkstee- 

 nen der rivieren Siki en Sawarna, in het zuidelijk gedeelte van Bantam, behooren 

 hoogst waarschijnlijk toel tot de eoceene formatie. 



De slotaflevering van het werk van Prof. Martin heb ik nog niet ontvangen. 

 De Heer Martin heeft echter reeds verscheidene korte mededeelingen over de 

 Java-fossielen gedaan (zie Zeitschr. cl. d. yeol. Gcsellsch. 1878, Band XXX, 

 Seite 539; Neues. Jahrb. f. Min. 1879, Seite 557; Neues Jahrb. f. Jl in. 1819, 

 Seite 850), en ons daarbij telkens met eene nieuwe, of ten minste gewijzigde, 

 opinie over den ouderdom der lagen verrast. Eerst werden alle lagen voor „zeer 

 jong tertiair" verklaard. Later werd opgegeven ,,dat de versteeniugen tot twee 

 scherp gescheiden formaties behooren : eene oudere, die uit vulkanische tuff'en 

 bestaat, rijk is aan nummulieten en voor eoceen gehouden wordt, en eene jongere, 

 uit zandsteenen, kalken, mergels en klei bestaande, welker fossielen ± 27 pCt. 

 nog levende soorten bevatten, en die voor mioceen gehouden wordt". Nog later 

 wordt medegedeeld „dat de voor nummulieten gehoudene foraminiferen der vul- 

 kanische tuffen geen nummulieten, maar orbitoïden zijn ; dat echter in de door 



