ALGEMEENE THEORIE DER VLOEISTOFFEN, 



BOOR 



H. KAMERLINGH OXNES. 



EERSTE STUK. 



De beschouwingen, in dit opstel ontwikkeld, hebben tot grondslag de onder- 

 stelling, dat de moleculen van alle vloeibare of gasvormige stoffen, die men in 

 't algemeen vloeistoffen kan noemen, gelijkvormige elastische lichamen van niet 

 merkbaar veranderende afmetingen zijn, die elkander aantrekken met krachten, 

 welke herleid kunnen worden tot eene drukking in het oppervlak, bij verschil- 

 lende dichtheid derzelfde stof evenredig met het vierkant der dichtheid. Verder 

 wordt de stelling der mechanische warmteleer aangenomen, volgens welke de 

 levende kracht van de progressieve beweging der moleculen de maat is van de 

 temperatuur der stof. 



Het eerste gedeelte van onze onderstelling kan wellicht zeer gewaagd en daar- 

 door onvruchtbaar schijnen. Ter rechtvaardiging van het door ons gekozen stand- 

 punt moge de herinnering strekken, dat bij de afleiding van de formule van Prof. 

 VAN DER Waals, waaruit zoovele belangrijke wetten voortvloeiden, niet alleen 

 dezelfde hypothese tot grondslag wordt genomen, maar bovendien de invloed van 

 de afmetingen der bolvormig onderstelde moleculen op het aantal harer botsingen 

 op eene eigenaardige wijze in rekening wordt gebracht, tengevolge waarvan in de 

 formule het volume van de vloeistof met een standvastig bedrag b wordt vermin- 

 derd. Zoolang het volume van de vloeistof, ten opzichte van het volume door de 

 moleculen zelve ingenomen, niet zeer groot is, is deze onderstelling zeer gewaagd. 

 Prof. VAN DER Waals zelf beschouwt haar slechts als eene eerste benadering 

 en zegt dan ook, dat streng genomen voor volumina kleiner dan 26 op de ver- 



11 



NATDÜRK. VERH. DEE KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXI, 



